ശ്രീകൃഷ്ണലീല

പഞ്ചാരം (തെറ്റായ വാതിൽ രൂപകൽപ്പന) ത്തിലാണ് ഈ പാനൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്, അതിനാൽ ഇതിന് രണ്ട് പകുതികളുണ്ട്, അവ വീണ്ടും രണ്ട് പകുതികളായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു: ആദ്യ പാനലിൽ വെളുത്ത നിറമുള്ള ബലരാമൻ മറ്റ് രണ്ട് ഗോപബാലന്മാരോടൊപ്പം നിൽക്കുന്നു: മഞ്ഞ നിറമുള്ള ഒരു ഗോപബാലനും പച്ചനിറമുള്ള ഒരു ഗോപബാലനും. അവരോടൊപ്പം നാല് പശുക്കളുടെ കൂട്ടമുണ്ട്, അതിലൊന്നിന്റെ പുറകിൽ പുള്ളികളുണ്ട്. പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഒരു മരമുണ്ട്. രണ്ടാമത്തെ പാനൽ (മുകളിലെ വലതു കോണിൽ) ഒരു മരത്തിന് മുകളിൽ, അതിന്റെ ശിഖരങ്ങളിൽ പിടിച്ചിരിക്കുന്ന പച്ചനിറമുള്ള കൃഷ്ണനെ കാണിക്കുന്നു. കൃഷ്ണനും ഗോപബാലന്മാർക്കും കിരീടങ്ങളിൽ മയിൽപ്പീലികളുണ്ട്. മൂന്നാമത്തെ പാനൽ കൃഷ്ണന്റെ ശരീരത്തിനു ചുറ്റും കാളിയൻ എന്ന സർപ്പം ചുറ്റിവരിയുന്നത് കാണിക്കുന്നു. താഴെ ഇടതു കോണിലെ അവസാന പാനൽ, കാളിയന്റെ വാൽ പിടിച്ച് അതിന് മുകളിൽ നൃത്തം ചെയ്യുന്ന കൃഷ്ണനെ കാണിക്കുന്ന പൂർണ്ണമായ കാളിയമർദ്ദനം രംഗം കാണിക്കുന്നു.

Iconography

Primary Deity/Figure
കൃഷ്ണൻ
Secondary Figures
രണ്ട് ഗോപബാലന്മാർ
Iconographic Form
കൃഷ്ണൻ (വിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരം)
Iconographic Attributes
മഞ്ഞ അടിവസ്ത്രം, ആഭരണങ്ങൾ, മയിൽപ്പീലിയും പൂക്കളും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച നീണ്ട മുടിയുമുള്ള പച്ചനിറമുള്ള കൃഷ്ണൻ, ഇടതു കൈ വ്യാഖ്യാന മുദ്രയിൽ ഉയർത്തിയും, വലതു കൈ ഒരു ചിത്രീകരണത്തിൽ കാളിയന്റെ വാലും മറ്റൊന്നിൽ മരച്ചില്ലയും പിടിച്ചും; ബലരാമൻ വെളുത്ത നിറമുള്ളവനും കൃഷ്ണന്റേതിന് സമാനമായ രീതിയിൽ മുടി കെട്ടിവച്ചവനുമാണ്; വ്യത്യസ്ത നിറങ്ങളിലുള്ള നാല് പശുക്കൾ: ചുവപ്പ്, പുള്ളികളുള്ള വെള്ള, മഞ്ഞ, പുള്ളികളില്ലാത്ത വെള്ള; രണ്ട് ഗോപബാലന്മാർ മഞ്ഞനിറവും പച്ചനിറവുമുള്ളവരാണ്, മുടി പൂക്കളും മയിൽപ്പീലികളും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച കുടുമയായി കെട്ടിവച്ചിരിക്കുന്നു; കാളിയൻ എന്ന സർപ്പത്തിന് മൂന്ന് പത്തികളുണ്ട്; പശ്ചാത്തലത്തിൽ മരങ്ങളുണ്ട്.
Rasa
Shanta

Spatial & Architectural

Zone within Temple
Sanctum
Position in Pradakshina Sequence
5
Adjacent Panels
Mohini and Dakshinamoorthy

Narrative

Textual Source
Bhagavata Purana
Mythological Tale
കൃഷ്ണൻ കംസന്റെ മരണത്തിന് കാരണമാകുമെന്ന പ്രവചനം കാരണം കംസൻ കൃഷ്ണനെ വധിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. കൃഷ്ണനെ വധിക്കാൻ കംസൻ അയച്ച രാക്ഷസന്മാരിൽ ഒരാളായിരുന്നു കാളിയൻ എന്ന സർപ്പം. കാളിയൻ കൃഷ്ണനെ വിഴുങ്ങാൻ ശ്രമിക്കുന്നു, പക്ഷേ വിഫലമാകുന്നു. കൃഷ്ണൻ കാളിയന്റെ പത്തികൾക്കു മുകളിൽ നൃത്തം ചെയ്ത് അവനെ വധിക്കുന്നു. ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ കഥകളിലൊന്നാണിത്, അഥവാ ശ്രീകൃഷ്ണലീല.
Episode
ആഖ്യാനേതരം

Condition & Documentation

Condition
Fair
Deterioration Type
Plaster loss
Restoration Status
Unrestored
Documentation Type
DSLR full panel
Permission Basis
Combined permission
Date of Documentation
12/08/2024
Artist
അജ്ഞാതൻ
Identifier
CMT_P005
Rights / Notes
മുൻകൂർ അനുമതിയില്ലാതെ ഈ ചിത്രങ്ങൾ പുനർനിർമ്മിക്കുകയോ പുനർവിതരണം ചെയ്യുകയോ വാണിജ്യ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യരുത്.