ശക്തിപഞ്ചാക്ഷരി - കേരള മ്യൂറൽ ആർക്കൈവ്

Detail Photos

Living Tradition · The Present Day

ജലാശയത്തിന് മുകളിൽ വിരിഞ്ഞ ഒരു താമരപ്പൂവിൽ ശിവനും പാർവ്വതിയും ഒരുമിച്ചിരിക്കുന്നു. ഗണപതിയും സുബ്രഹ്മണ്യനും അവരവരുടെ വാഹനങ്ങളായ എലിയുടെയും മയിലിന്റെയും പുറത്തുണ്ട്. കാളിയും വീരഭദ്രനും ഇരുവശത്തും അഞ്ജലി മുദ്രയിൽ നിൽക്കുന്നു. നാരദൻ തന്റെ വീണ പിടിച്ച് ഈ രംഗം കണ്ടുനിൽക്കുന്നു. ഒരു മുനിയെയും അഞ്ജലി മുദ്രയിൽ കാണാം. ശിവൻ തന്റെ നാല് കൈകളിൽ ഒന്നുകൊണ്ട് പാർവ്വതിയുടെ സ്തനത്തിൽ സ്പർശിക്കുന്നു. മറ്റ് മൂന്ന് കൈകൾ അഭയമുദ്രയിലും മാൻ, മഴു എന്നിവ പിടിച്ചുമാണ്.

Iconography

Primary Deity/Figure: ശിവൻ, പാർവ്വതി
Secondary Figures: മുനി
Iconographic Form: ശക്തിപഞ്ചാക്ഷരി
Iconographic Attributes: ശിവനും പാർവ്വതിയും സ്വർണ്ണ നിറമുള്ളവരാണ്. ശിവൻ കടുവാത്തോൽ വസ്ത്രം ധരിച്ചിരിക്കുന്നു. ശിവന് നാല് കൈകളുണ്ട്, അതിൽ രണ്ടെണ്ണം മഴുവും മാനും പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. മറ്റ് രണ്ട് കൈകളിൽ ഒന്ന് പാർവ്വതിയുടെ സ്തനത്തിൽ സ്പർശിക്കുന്നു, മറ്റേത് അഭയമുദ്രയിൽ ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നു. പാർവ്വതി കൈകളിൽ ഒരു താമരപ്പൂവ് പിടിച്ചിരിക്കുന്നു; പൂക്കൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച നീണ്ട ഒഴുകുന്ന മുടിയുണ്ട്. ശിവന്റെ വാഹനമായ നന്ദി എന്ന കാള അവരുടെ കാൽക്കൽ കിടക്കുന്നു. ഗണപതിക്ക് ആനത്തലയും മനുഷ്യശരീരവുമുണ്ട്; സ്വർണ്ണ നിറമുള്ള അദ്ദേഹം തന്റെ വാഹനമായ എലിയുടെ പുറത്ത് ഇരിക്കുന്നു. സുബ്രഹ്മണ്യൻ വലതുവശത്ത്, തന്റെ വേൽ പിടിച്ച് മയിലിന്റെ പുറത്ത് കാണപ്പെടുന്നു. പച്ച നിറമുള്ള കാളിയും വീരഭദ്രനും യഥാക്രമം ഇടത്തും വലത്തും നിൽക്കുന്നു; ഇരുവർക്കും കോമ്പല്ലുകളുണ്ട്, അഞ്ജലി മുദ്രയിലാണ് നിൽക്കുന്നത്. വീരഭദ്രന് ഒരു ഗദയുണ്ട്. നാരദൻ തന്റെ വീണ പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. ജടയിൽ രുദ്രാക്ഷം ധരിച്ച ഒരു മുനിയെയും ഇടതുവശത്ത് കാണാം; അദ്ദേഹവും അഞ്ജലി മുദ്രയിലാണ്.
Rasa: Shanta

Spatial & Architectural

Temple: ശ്രീകോവിൽ
Zone within Temple: Sanctum
Position in Pradakshina Sequence: 14
Adjacent Panels: Woman Carrying a Basket of Lotuses and Girijakalyanam

Narrative

Textual Source: Devi Mahatmya
Mythological Tale: മട്ടാഞ്ചേരി കൊട്ടാരത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നതിന് സമാനമായ ഈ രംഗം പുരുഷ-സ്ത്രീ ഊർജ്ജങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സന്തുലനം കാണിക്കുന്നു. ശിവനും പാർവ്വതിയുമാണ് കേന്ദ്ര രൂപങ്ങൾ, അവരുടെ മക്കളായ ഗണപതിയും സുബ്രഹ്മണ്യനും ചുറ്റുമുണ്ട്. കേരളത്തിലെ ചുവർചിത്രങ്ങളിൽ സാധാരണയായി കാണപ്പെടുന്ന ഒരു ചിത്രീകരണമാണിത്. ദേവന്മാരുടെ കാൽക്കൽ നന്ദി നിൽക്കുന്നു.
Episode: ശക്തി പഞ്ചാക്ഷരി

Condition & Documentation

Condition: Excellent
Deterioration Type: None observed
Restoration Status: Unrestored
Documentation Type: DSLR full panel
Permission Basis: Temple authorities
Date of Documentation: 22/08/2024
Artist: സെന്തിൽ
Identifier: THL_P014
Rights / Notes: മുൻകൂർ അനുമതിയില്ലാതെ ഈ ചിത്രങ്ങൾ പുനർനിർമ്മിക്കുകയോ പുനർവിതരണം ചെയ്യുകയോ വാണിജ്യ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യരുത്.