വിഷ്ണു

മങ്ങിപ്പോയ ഈ പാനൽ ഏഴു തലയുള്ള സർപ്പമായ അനന്തന്റെ മേൽ ഇരിക്കുന്ന വിഷ്ണുവിനെ ചിത്രീകരിക്കുന്നു, ഇരുവശത്തും ഭാര്യമാരായ ശ്രീദേവിയും ഭൂദേവിയും നിൽക്കുന്നു. വിഷ്ണുവിന് നാല് കൈകളുണ്ട്, ഓരോന്നിലും ശംഖ്, സുദർശന ചക്രം, ഗദ, താമരപ്പൂവ് എന്നിവ പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. അദ്ദേഹം മഞ്ഞ അടിവസ്ത്രം ധരിച്ചിരിക്കുന്നു. ധാരാളം ആഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഒരു കാൽ അനന്തന്റെ മേൽ മടക്കിയും മറ്റേ കാൽ താഴേക്ക് തൂക്കിയിട്ടും ഇരിക്കുന്നു. മഞ്ഞനിറമുള്ള ശ്രീദേവി ഇടതുവശത്തും പച്ചനിറമുള്ള ഭൂദേവി വലതുവശത്തും കാണപ്പെടുന്നു. ശ്രീദേവിയുടെ രൂപം മങ്ങിപ്പോയിരിക്കുന്നു, എന്നാൽ ഭൂദേവിയെ കൂടുതൽ വ്യക്തമായി കാണാം. അവളുടെ വ്യക്തമായ കൈയിൽ ഒരു താമരപ്പൂവ് പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. അനന്തന്റെ ഏഴ് തലകളിൽ ആറെണ്ണം മാത്രമേ കാണാൻ കഴിയുന്നുള്ളൂ. അനന്തന്റെ തലയ്ക്കു മുകളിൽ പതിനൊന്ന് കിരീടങ്ങൾ കാണാം, ഇത് പൂർണ്ണമായും മങ്ങിപ്പോയ പതിനൊന്ന് രൂപങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അനന്തന് താഴെ, വ്യക്തമല്ലെങ്കിലും, വിഷ്ണു വസിക്കുന്നതായി പറയപ്പെടുന്ന പാലാഴി അഥവാ സമുദ്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണമുണ്ട്. ചുഴിഞ്ഞ വരകളാൽ ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

Iconography

Primary Deity/Figure
വിഷ്ണു
Secondary Figures
പതിനൊന്ന് അജ്ഞാത രൂപങ്ങൾ
Iconographic Form
വിഷ്ണു
Iconographic Attributes
ചതുർഭുജ (നാല് കൈകളുള്ള) വിഷ്ണു ഏഴു തലയുള്ള സർപ്പമായ അനന്തന്റെ (ആദിശേഷന്റെ) മേൽ ഇരിക്കുന്നു, ഭാര്യമാരായ ശ്രീദേവിയും ഭൂദേവിയും ഇരുവശത്തും നിൽക്കുന്നു. കൈകളിൽ നാല് ആയുധങ്ങൾ പിടിച്ചിരിക്കുന്നു: ശംഖ്, സുദർശന ചക്രം, ഗദ, താമരപ്പൂവ്. മഞ്ഞ അടിവസ്ത്രം (പീതാംബരം), വിശദമായ ആഭരണങ്ങൾ എന്നിവ ധരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഒരു കാൽ അനന്തന്റെ മേൽ മടക്കിയും മറ്റേ കാൽ താഴേക്ക് തൂക്കിയിട്ടും ഇരിക്കുന്നു.
Rasa
Shanta

Spatial & Architectural

Zone within Temple
Sanctum
Position in Pradakshina Sequence
3
Adjacent Panels
Nataraja and Mohini

Narrative

Textual Source
Non-narrative
Mythological Tale
മൂന്ന് പരമോന്നത ദേവന്മാരിൽ ഒരാളാണ് വിഷ്ണു എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ലോകത്തിലെ സ്ഥിതി അഥവാ സന്തുലിതാവസ്ഥ നിലനിർത്തുന്നതിന്റെ ചുമതല അദ്ദേഹത്തിനാണ്. അദ്ദേഹം പാലാഴി എന്ന സമുദ്രത്തിൽ, സർപ്പമായ അനന്തന്റെ മേൽ പൊങ്ങിക്കിടക്കുന്നതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ശ്രീദേവി, ഭൂദേവി എന്നീ രണ്ട് പത്നിമാരുണ്ടെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ഇരിക്കുന്ന വിഷ്ണുവിന്റെ ഈ പാനൽ, കൊച്ചിയിലെ തൃപ്പൂണിത്തുറയിലെ പൂർണ്ണത്രയീശ വിഗ്രഹത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്നു.
Episode
ആഖ്യാനേതരം

Condition & Documentation

Condition
Fair
Deterioration Type
Plaster loss
Restoration Status
Unrestored
Documentation Type
DSLR full panel
Permission Basis
Combined permission
Date of Documentation
12/08/2024
Artist
അജ്ഞാതൻ
Identifier
CMT_P003
Rights / Notes
മുൻകൂർ അനുമതിയില്ലാതെ ഈ ചിത്രങ്ങൾ പുനർനിർമ്മിക്കുകയോ പുനർവിതരണം ചെയ്യുകയോ വാണിജ്യ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യരുത്.