പൂതനാമോക്ഷം - കേരള മ്യൂറൽ ആർക്കൈവ്

Kadavil Thrikkovil, KTK_P007 — Krishna: full panel view

Detail Photos

Deity: കൃഷ്ണൻ Location: കടവിൽ തൃക്കോവിൽ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമി ക്ഷേത്രം Theme: ഭാഗവത പുരാണം Visual Feature: അലങ്കരണം Visual Feature: കൈമുദ്രകൾ Visual Feature: ഭാവാലങ്കാരം

പാനലിന് രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുണ്ട്. പാനലിന്റെ താഴത്തെ ഭാഗത്തുള്ള ആദ്യ ഭാഗം സുന്ദരിയായ ഒരു സ്ത്രീ കൃഷ്ണന് മുലയൂട്ടുന്നത് കാണിക്കുന്നു. രണ്ടാമത്തെ പാനൽ ശിശുവിന്റെ മുലയൂട്ടലിലൂടെ പീഡിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു അസുരസ്ത്രീയെ കാണിക്കുന്നു. ഈ പരീക്ഷണം പൂതനാമോക്ഷം എന്നറിയപ്പെടുന്നു, ശിശുവായ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ കുസൃതി കഥകളായ ശ്രീകൃഷ്ണ ലീലയിലെ ഏറ്റവും സാധാരണമായ ചിത്രീകരണങ്ങളിലൊന്നാണിത്.

Iconography

Primary Deity/Figure: കൃഷ്ണൻ
Secondary Figures: പൂതന
Iconographic Form: കൃഷ്ണൻ (വിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരം)
Iconographic Attributes: കേടുപാടുകൾ സംഭവിച്ച പാനൽ; താഴത്തെ പകുതി വെളുത്ത സാരി ധരിച്ച സ്വർണ്ണ നിറമുള്ള സ്ത്രീയെ കാണിക്കുന്നു, ശിശുവായ കൃഷ്ണനെ കൈകളിൽ പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. അവർക്ക് പൂമാലകളാൽ അലങ്കരിച്ച, മുടിക്കെട്ടായി കെട്ടിയ കറുത്ത മുടിയുണ്ട്. അവർ വിവിധ തരം ആഭരണങ്ങൾ ധരിച്ചിരിക്കുന്നു. അവർ ഒരു ശിശുവായ കൃഷ്ണനെ പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. കൃഷ്ണൻ പച്ചനിറമുള്ളവനും ആഭരണങ്ങളല്ലാതെ മറ്റൊന്നും ധരിക്കാത്തവനുമാണ്. രണ്ടാമത്തെ രൂപം വീർത്ത കണ്ണുകളും കോമ്പല്ലുകളും തുറന്ന വായുമുള്ള പച്ചനിറമുള്ള പൂതനയെ കാണിക്കുന്നു, വേദനയാൽ പിടയുന്നു. പച്ചനിറമുള്ള കൃഷ്ണൻ അവളുടെ മുലയിൽ നിന്ന് പാൽ കുടിക്കുകയാണ്, അതോടൊപ്പം അവളുടെ രക്തവും വലിച്ചെടുക്കുന്നു, ഇത് അവൾക്ക് കഠിനവേദന ഉണ്ടാക്കുന്നു. അവർ ചുവന്ന സാരി ധരിച്ചിരിക്കുന്നു.
Rasa: ശാന്തം

Spatial & Architectural

Zone within Temple: ശ്രീകോവിൽ
Position in Pradakshina Sequence: 7
Adjacent Panels: Durga and Narasimha

Narrative

Textual Source: Bhagavata Purana
Mythological Tale: മഥുരയിലെ രാജാവായ കംസൻ തന്റെ അനന്തരവന്റെ കൈയാൽ താൻ മരിക്കുമെന്ന് അറിയുന്നു. ശിശുവിനെ രക്ഷിക്കാൻ, കൃഷ്ണന്റെ പിതാവ് തന്റെ നവജാത ശിശുവിനെ നന്ദഗോപരുടെയും യശോദയുടെയും കുഞ്ഞുമായി മാറ്റുന്നു. എന്നാൽ പിന്നീട് ഇത് അറിഞ്ഞ കംസൻ, ശിശുവിനെ കൊല്ലാൻ പല അസുരന്മാരെയും അയക്കുന്നു. അത്തരത്തിലൊരു അസുരസ്ത്രീയാണ് പൂതന, സുന്ദരിയായ ഒരു സ്ത്രീയുടെ രൂപമെടുത്ത് തന്റെ മുലകളിൽ വിഷം പുരട്ടുന്നു. വിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരമായ കൃഷ്ണൻ ഇത് തിരിച്ചറിയുന്നു, എന്നിട്ടും അവളുടെ മുലയിൽ നിന്ന് പാൽ കുടിക്കുന്നു. കാലം കടന്നുപോകുന്തോറും കൃഷ്ണന് ഒന്നും സംഭവിക്കുന്നില്ല. മറിച്ച്, അവൻ അവളുടെ പാലിനൊപ്പം രക്തവും കുടിക്കാൻ തുടങ്ങുന്നു, ഇത് അവൾക്ക് കഠിനവേദന ഉണ്ടാക്കുന്നു. ക്രമേണ അവൾക്ക് ശക്തി നഷ്ടപ്പെടുന്നു, അസുരിയായ പൂതനയുടെ യഥാർത്ഥ രൂപത്തിലേക്ക് മടങ്ങി മരിക്കുന്നു.
Episode: പൂതനാമോക്ഷം

Condition & Documentation

Condition: മോശം
Deterioration Type: കുമ്മായം നഷ്ടപ്പെട്ടത്
Restoration Status: പുനഃസ്ഥാപിക്കാത്തത്
Documentation Type: DSLR ഫുൾ പാനൽ
Permission Basis: ക്ഷേത്ര പൂജാരി
Date of Documentation: 15/07/2024
Artist: അജ്ഞാതൻ
Identifier: KTK_P007
Rights / Notes: ഈ ചിത്രങ്ങൾ മുൻകൂർ അനുമതിയില്ലാതെ പുനർനിർമ്മിക്കുകയോ പുനർവിതരണം ചെയ്യുകയോ വാണിജ്യാവശ്യങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യാൻ പാടില്ല.