ഗിരിജാകല്യാണം - കേരള മ്യൂറൽ ആർക്കൈവ്

Detail Photos

Living Tradition · The Present Day

ഹിമവാനും മേനകയും (പാർവ്വതിയുടെ മാതാപിതാക്കൾ) നോക്കിനിന്ന് ദമ്പതികളെ അനുഗ്രഹിക്കുമ്പോൾ ശിവൻ പാർവ്വതിയെ വിവാഹം ചെയ്യുന്നു. ബ്രഹ്മാവ്, വിഷ്ണു, നന്ദി, മറ്റ് ദേവന്മാരും മുനിമാരും അവിടെ സന്നിഹിതരാണ്. രണ്ട് മുനിമാർ ഹോമാഗ്നിയിലേക്ക് നെയ്യ് എന്ന് തോന്നിക്കുന്നത് അർപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ചടങ്ങ് നടത്തുന്നു.

Iconography

Primary Deity/Figure: ശിവൻ, പാർവ്വതി
Secondary Figures: മുനിമാർ
Iconographic Form: ഗിരിജാകല്യാണം
Iconographic Attributes: ശിവനും പാർവ്വതിയും സ്വർണ്ണ നിറമുള്ളവരായി ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു, തലമുതൽ കാൽവരെ ആഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ശിവന് നാല് കൈകളുണ്ട്, അതിൽ രണ്ടെണ്ണം മഴുവും മാനും പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. മറ്റ് രണ്ട് കൈകൾ പാർവ്വതിയുടെ തലയിൽ വയ്ക്കുന്ന ഒരു പൂമാല പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. സർപ്പം കർണ്ണാഭരണമായി അണിഞ്ഞിരിക്കുന്നു; രുദ്രാക്ഷമാല; കടുവാത്തോൽ വസ്ത്രം; തലയോട്ടി മാല; ജടാമുടി; മുടിയിൽ ഗംഗ, സർപ്പം, ചന്ദ്രക്കല എന്നിവ. പാർവ്വതി പൂക്കൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച നീണ്ട ഒഴുകുന്ന മുടിയോടെ നിൽക്കുന്നു, അവളും ഒരു പൂമാല പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. ഹിമവാൻ താടിയുള്ള, മുഖത്ത് സന്തോഷഭാവമുള്ള രൂപമാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൈകൾ അഭയമുദ്രയിൽ ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നു. ഭാര്യ മേനകയെയും അകത്തെ വൃത്തത്തിൽ കാണാം, മുഖത്ത് സന്തോഷം വിടർന്ന്, കൈകൾ അഞ്ജലി മുദ്രയിൽ കൂപ്പിയിരിക്കുന്നു. മുനിമാരും ദേവന്മാരും പുതുതായി വിവാഹിതരായ ദമ്പതികളുടെ മേൽ പുഷ്പവൃഷ്ടി നടത്തുന്നതായി തോന്നുന്നു, നന്ദിയും ബ്രഹ്മാവും ഉൾപ്പെടെ പലരും അഞ്ജലി മുദ്രയിലാണ്. നാരദന്റെ കൈകളിൽ വീണയുണ്ട്. ബ്രഹ്മാവ് വെളുത്ത നിറമുള്ളവനും മൂന്ന് തലകളുള്ളവനുമാണ്. നീല നിറമുള്ള നാല് കൈകളുള്ള വിഷ്ണു മുകളിൽ നിന്ന് ദമ്പതികളെ അനുഗ്രഹിക്കുന്നതായി തോന്നുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ രണ്ട് കൈകളിൽ സുദർശന ചക്രവും ശംഖും ഉണ്ട്. രുദ്രാക്ഷവും ജടയും ധരിച്ച രണ്ട് മുനിമാർ ചടങ്ങ് നടത്തുന്നു.
Rasa: Shanta

Spatial & Architectural

Temple: ശ്രീകോവിൽ
Zone within Temple: Sanctum
Position in Pradakshina Sequence: 15
Adjacent Panels: Shaktipanchakshari and Shivathandava

Narrative

Textual Source: Shiva Purana
Mythological Tale: ശിവനെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ പാർവ്വതി തപസ്സ് ചെയ്യുകയും ഒടുവിൽ ശിവൻ വിവാഹത്തിന് സമ്മതിക്കുകയും ചെയ്തു. ഹിമവാന്റെ പുത്രിയായതിനാൽ, മാതാപിതാക്കളുടെയും മുനിമാരുടെയും ദേവന്മാരുടെയും ഭൂതഗണങ്ങളുടെയും സാന്നിധ്യത്തിൽ അവളെ ശിവന് വിവാഹം ചെയ്തുകൊടുത്തു.
Episode: ഗിരിജാകല്യാണം (ശിവന്റെയും പാർവ്വതിയുടെയും വിവാഹം)

Condition & Documentation

Condition: Excellent
Deterioration Type: None observed
Restoration Status: Unrestored
Documentation Type: DSLR full panel
Permission Basis: Temple authorities
Date of Documentation: 22/08/2024
Artist: സെന്തിൽ
Identifier: THL_P015
Rights / Notes: മുൻകൂർ അനുമതിയില്ലാതെ ഈ ചിത്രങ്ങൾ പുനർനിർമ്മിക്കുകയോ പുനർവിതരണം ചെയ്യുകയോ വാണിജ്യ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യരുത്.