ഗിരിജാകല്യാണം രേഖാചിത്രം

ഗിരിജാകല്യാണം അഥവാ ഗിരിജയുടെ വിവാഹം ശിവൻ പാർവതിയെ വിവാഹം കഴിക്കുന്നതിന്റെ ചിത്രീകരണമാണ്. ഈ പ്രത്യേക രേഖാചിത്രത്തിൽ, പാണിഗ്രഹണം എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ചടങ്ങിൽ ശിവൻ പാർവതിയുടെ കൈ പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇത് കേരളത്തിലെ വിവാഹാചാരത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. ഇവിടെ ശിവൻ ആഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. കിരീടം, കമ്മൽ, മാലകൾ, തോൾവള, വളകൾ, അരപ്പട്ട, മോതിരങ്ങൾ എന്നിവ ധരിച്ചിരിക്കുന്നു. നെറ്റിയിൽ മൂന്നാം കണ്ണുണ്ട്. നാല് കൈകളുണ്ട്, മുകളിലെ രണ്ട് കൈകളിൽ മാനും തിരിച്ചറിയാനാകാത്ത ഒരു ആയുധവും പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. താഴെയുള്ള രണ്ട് കൈകളിൽ, ഇടത് കൈ ഇടുപ്പിൽ വച്ചിരിക്കുന്നു, വലത് കൈ പാർവതിയുടെ കൈ പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. പാർവതി ശിവന്റെ അരികിൽ, ലജ്ജയോടെ കണ്ണുകൾ താഴ്ത്തി നിൽക്കുന്നു. അവൾ നെറ്റിയിൽ കിരീടം, കമ്മൽ, മാലകൾ, തോൾവള, വളകൾ, അരപ്പട്ട എന്നിവ ധരിച്ചിരിക്കുന്നു. അവളുടെ കൈ താമരമൊട്ടിനെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന രീതിയിൽ വളച്ചിരിക്കുന്നു. മറ്റേ കൈ തോളിലാണ്. വിഷ്ണു അവൾക്ക് തൊട്ടുപിന്നിൽ നിലയുറപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. കിരീടം, മാലകൾ, കമ്മൽ, വളകൾ, മോതിരങ്ങൾ തുടങ്ങിയ ആഭരണങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിനുണ്ട്. പാർവതിയെ വിവാഹം കൊടുക്കുന്നു എന്ന ആംഗ്യം കാണിക്കാനായി അദ്ദേഹം അവളുടെ കൈമുട്ട് പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. പാർവതിയുടെ പിതാവായ ഹിമവാൻ അവൾക്ക് പിന്നിൽ നിൽക്കുന്നു. നെറ്റിയിൽ കിരീടമുള്ള താടിക്കാരനായ രൂപമാണ് അദ്ദേഹം. ദമ്പതികളെ വാത്സല്യത്തോടെ നോക്കിനിൽക്കുന്നു. ശിവന് പിന്നിൽ തിരിച്ചറിയാനാകാത്ത മറ്റൊരു രൂപമുണ്ട്. വിവാഹ സംഘത്തിൽ മുനിമാരുടെയും ഭൂതഗണങ്ങളുടെയും സ്ത്രീകളുടെയും ഒരു കൂട്ടമുണ്ട്. കയ്യിലെ വീണയും നീണ്ട താടിയും കൊണ്ട് നാരദനെ ഈ കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് തിരിച്ചറിയാം. പാനലിന്റെ ഒരു ഭാഗം നഷ്ടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ശിവനും പാർവതിക്കും ഇടയിൽ ഒരു നിലവിളക്കുണ്ട്.

Iconography

Primary Deity/Figure
ശിവൻ, പാർവതി
Secondary Figures
വിഷ്ണു, ഹിമവാൻ, നാരദൻ, ഭൂതഗണങ്ങൾ, സ്ത്രീരൂപങ്ങൾ
Iconographic Form
ഗിരിജാകല്യാണം
Iconographic Attributes
മുക്കണ്ണനും നാലുകൈകളുമുള്ള ശിവൻ, മുകളിലെ ഇടത് കൈയിൽ മാനും വലത് കൈയിൽ മിക്കവാറും ഒരു മഴുവായിരിക്കാവുന്ന ആയുധവും പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. താഴെയുള്ള വലത് കൈ പാർവതിയുടെ കൈ പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. താഴെയുള്ള ഇടത് കൈ ഇടുപ്പിൽ വച്ചിരിക്കുന്നു. അദ്ദേഹം പാർവതിയെ നോക്കുന്നു. പാർവതി ലജ്ജയോടെ താഴേക്ക് നോക്കുന്നു. അവൾ ശിവന് നേരെ കൈ നീട്ടിയിരിക്കുന്നു. മറ്റേ കൈ തോളിലാണ്. വിവിധതരം ആഭരണങ്ങൾ കൊണ്ട് അവൾ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. വിഷ്ണു അവളുടെ അരികിൽ, അവളുടെ കൈമുട്ട് പിടിച്ചുനിൽക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിനും നാല് കൈകളുണ്ട്. ദൃശ്യമായ രണ്ട് കൈകളിൽ ഒന്നിൽ ശംഖ് പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. പാർവതിക്ക് പിന്നിൽ ഹിമവാൻ നിന്ന്, ദമ്പതികളെ നോക്കുന്നു. അദ്ദേഹം പുഞ്ചിരിക്കുന്നു. നെറ്റിയിൽ കിരീടവും താടിയുമുണ്ട്. ശിവന് പിന്നിൽ തിരിച്ചറിയാനാകാത്ത ഒരു രൂപം നിൽക്കുന്നു. ശിവന്റെ അരികിലും തിരിച്ചറിയാനാകാത്ത മറ്റൊരു രൂപമുണ്ട്. കയ്യിലെ വീണ കൊണ്ട് തിരിച്ചറിയാവുന്ന നാരദനുമുണ്ട്. നിരവധി മുനിമാരും ഭൂതഗണങ്ങളും ദേവന്മാരും സന്നിഹിതരാണ്. പാനലിന്റെ താഴെ വലത് കോണിലും നിരവധി സ്ത്രീകൾ ഭാഗമായുണ്ട്.
Rasa
Shanta

Spatial & Architectural

Temple
കൊട്ടാരത്തിന്റെ ഉൾഭാഗം
Zone within Temple
Antechamber
Position in Pradakshina Sequence
Not Applicable
Adjacent Panels
Girijakalyanam

Narrative

Textual Source
Other
Mythological Tale
ശിവനെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ പാർവതി തപസ്സു ചെയ്തു, ഒടുവിൽ ശിവൻ വിവാഹത്തിന് സമ്മതിച്ചു. ഹിമവാന്റെ പുത്രിയായതിനാൽ, മാതാപിതാക്കളുടെയും മുനിമാരുടെയും ദേവന്മാരുടെയും ഭൂതഗണങ്ങളുടെയും സാന്നിധ്യത്തിൽ അവളെ ശിവന് വിവാഹം ചെയ്തുകൊടുത്തു.
Episode
കുമാരസംഭവം
Position within Narrative Sequence
6 out of 6

Condition & Documentation

Condition
Not Applicable
Deterioration Type
Other
Restoration Status
Not Applicable
Documentation Type
DSLR full panel
Permission Basis
ASI permission
Date of Documentation
01/08/2024
Artist
അജ്ഞാതൻ
Identifier
MCP_P012
Rights / Notes
മുൻകൂർ അനുമതിയില്ലാതെ ഈ ചിത്രങ്ങൾ പുനർനിർമ്മിക്കുകയോ പുനർവിതരണം ചെയ്യുകയോ വാണിജ്യ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യരുത്.