കൂടൽമാണിക്യസ്വാമി

കൂടൽമാണിക്യം ക്ഷേത്രത്തിലെ ഭരതന്റെ വിഗ്രഹത്തിന്റെ പകർപ്പാണ് ഈ പാനൽ. അദ്ദേഹം കൂടൽമാണിക്യസ്വാമി എന്നറിയപ്പെടുന്നു. പച്ചനിറമുള്ള അദ്ദേഹത്തിന് നാല് കൈകളുണ്ട്, ജപമാല, ചക്രം, ഗദ, ശംഖ് എന്നിവ പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. കമ്മൽ, കിരീടം, കാൽച്ചിലങ്ക, തോൾവള, വളകൾ, മോതിരങ്ങൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി ആഭരണങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിനുണ്ട്. തോളുകൾക്ക് കുറുകെ ഒരു മാല ധരിച്ചിരിക്കുന്നു, അത് മുട്ട് വരെ എത്തുന്നു. പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഒരു അലങ്കാര കമാനമുണ്ട്, അത് അദ്ദേഹത്തിന് ചുറ്റും ഒരു പ്രഭാവലയം പോലെയാണ്. രത്നങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച ഒരു പീഠത്തിന് മുകളിലാണ് അദ്ദേഹം നിൽക്കുന്നത്. പാനലിന് പിന്നിൽ, പാനലിന്റെ പശ്ചാത്തലം പച്ചനിറത്തിലാണ്, ചരടുകളിൽ കോർത്ത താമരപ്പൂക്കൾ തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് താഴെ ഗുരുവും ശിഷ്യനും ആയിരിക്കാവുന്ന തിരിച്ചറിയാനാകാത്ത രണ്ട് രൂപങ്ങളുടെ ചിത്രമുണ്ട്. എന്നാൽ ആ ഭാഗം മങ്ങിയിരിക്കുന്നു.

Iconography

Primary Deity/Figure
ഭരതൻ
Secondary Figures
ഗുരു-ശിഷ്യൻ
Iconographic Form
കൂടൽമാണിക്യസ്വാമി
Iconographic Attributes
പച്ചനിറമുള്ള കൂടൽമാണിക്യസ്വാമി; ഭരതന്റെ രൂപം; കമ്മൽ, മാലകൾ, കിരീടം, തോൾവള, വളകൾ, മോതിരങ്ങൾ, കാൽച്ചിലങ്ക എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി ആഭരണങ്ങൾ ധരിച്ചിരിക്കുന്നു. മുകൾഭാഗം ചുവപ്പും പച്ചയും വരകളാൽ നിർമ്മിതമായ മഞ്ഞനിറത്തിലുള്ള ചേല ധരിച്ചിരിക്കുന്നു. നാല് കൈകളുണ്ട്. മുകളിലെ വലത് കൈയിൽ ജപമാല പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. മുകളിലെ ഇടത് കൈയിൽ ചക്രം പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. താഴെയുള്ള ഇടത് കൈയിൽ ശംഖ് പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. താഴെയുള്ള വലത് കൈയിൽ ഗദ പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. നിരവധി അലങ്കാര രത്നങ്ങളുള്ള ഒരു പീഠത്തിന് മുകളിലാണ് നിൽക്കുന്നത്. അലങ്കാര കമാനം ഒരു പ്രഭാവലയം പോലെ ചുറ്റുമുണ്ട്. പച്ചനിറമുള്ള പശ്ചാത്തലത്തിൽ മേൽത്തട്ടിൽ നിന്ന് താമരമാലകൾ തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്നു. താഴെ, ഗുരുവും ശിഷ്യനും ആയിരിക്കാവുന്ന ചില രൂപങ്ങളുടെ രേഖാചിത്രങ്ങളുണ്ട്.
Rasa
Shanta

Spatial & Architectural

Temple
കൊട്ടാരത്തിന്റെ ഉൾഭാഗം
Zone within Temple
Staircase room
Position in Pradakshina Sequence
Not Applicable
Adjacent Panels
Sreekrishnaleela and Shakthipanchakshari

Narrative

Textual Source
Non-narrative
Mythological Tale
ശ്രീരാമന്റെ സഹോദരന്മാരിൽ ഒരാളാണ് ഭരതൻ. കൂടൽമാണിക്യസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിൽ കൂടൽമാണിക്യം മൂർത്തി അഥവാ സംഗമേശ്വരസ്വാമി എന്ന നിലയിൽ അദ്ദേഹം ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു. ഭരതൻ തന്റെ സഹോദരനോട് ആത്മാർത്ഥമായി ഭക്തിയുള്ളവനായിരുന്നു. തന്റെ അമ്മ കൈകേയി ശ്രീരാമനെ വനവാസത്തിന് അയക്കണമെന്നും തന്റെ മകൻ ഭരതനെ രാജാവാക്കണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ടപ്പോൾ, അദ്ദേഹം അത് പൂർണ്ണമായും നിരസിച്ചു. അദ്ദേഹം വനത്തിൽ ശ്രീരാമനെ തേടിപ്പോയി, എന്നാൽ വനവാസ കാലാവധി തീരുന്നത് വരെ അയോധ്യയിലേക്ക് മടങ്ങാൻ ശ്രീരാമൻ വിസമ്മതിച്ചു. ഭരതൻ രാമന്റെ പാദുകങ്ങളുമായി മടങ്ങിവന്ന് അവ സിംഹാസനത്തിൽ വച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിൽ ഭരണം നടത്തി. ശ്രീരാമൻ വനവാസത്തിൽ നിന്ന് മടങ്ങിയപ്പോൾ, സിംഹാസനം അതിന്റെ യഥാർത്ഥ അവകാശിക്ക് തിരികെ നൽകി. കൂടൽമാണിക്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം തൃശൂരിനടുത്ത് ഇരിഞ്ഞാലക്കുടയിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഈ ചിത്രം ക്ഷേത്രത്തിലെ ഭരതന്റെ വിഗ്രഹത്തിന്റെ കൃത്യമായ പകർപ്പാണ്. നാട്ടുപാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, ഈ പ്രദേശത്തെ ഒരു രാജാവ് സ്വന്തമാക്കിയ ഒരു രത്നം ഉണ്ടായിരുന്നു. അദ്ദേഹം അത് കൂടൽമാണിക്യം ക്ഷേത്രത്തിലെ പൂജാരിമാർക്ക് സമ്മാനിക്കുകയും ശ്രീകോവിലിനുള്ളിലെ ദേവന്റെ പ്രഭയുമായി രത്നത്തിന്റെ പ്രഭ താരതമ്യം ചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്തു, എന്നാൽ ദേവൻ രത്നത്തെ തന്നിലേക്ക് ആഗിരണം ചെയ്ത്, മുമ്പെന്നത്തേക്കാളും തിളക്കത്തോടെ പ്രകാശിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഇതിനുശേഷം, ഭരതവിഗ്രഹം കൂടൽമാണിക്യസ്വാമി അഥവാ രത്നത്തെ ആഗിരണം ചെയ്ത ദേവൻ എന്നറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങി.
Episode
ആഖ്യാനേതരം

Condition & Documentation

Condition
Good
Deterioration Type
Pigment loss
Restoration Status
Unrestored
Documentation Type
DSLR full panel
Permission Basis
ASI permission
Date of Documentation
01/08/2024
Artist
അജ്ഞാതൻ
Identifier
MCP_P018
Rights / Notes
മുൻകൂർ അനുമതിയില്ലാതെ ഈ ചിത്രങ്ങൾ പുനർനിർമ്മിക്കുകയോ പുനർവിതരണം ചെയ്യുകയോ വാണിജ്യ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യരുത്.