കിരാതാർജുനീയം 2 - കേരള മ്യൂറൽ ആർക്കൈവ്

Detail Photos

പച്ചനിറമുള്ള അർജുനൻ; ചുവന്ന മേൽവസ്ത്രവും പച്ച അടിവസ്ത്രവും ധരിച്ചിരിക്കുന്നു; കൈകൾ അഞ്ജലി മുദ്രയിൽ ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നു; കിരീടം, മാലകൾ, കാൽച്ചിലമ്പുകൾ, തോൾവളകൾ, വളകൾ, മോതിരങ്ങൾ എന്നിവ ധരിച്ചിരിക്കുന്നു; പാനലിന്റെ രണ്ടാം ഭാഗത്ത് അതേ അർജുനൻ, ഒരു കൈ വ്യാഖ്യാന മുദ്രയിൽ ഉയർത്തി; ശിവനെ നോക്കുന്നു; ശിവൻ താടിയുള്ളവനും മഞ്ഞനിറമുള്ളവനും പച്ച മേൽവസ്ത്രവും പച്ച അടിവസ്ത്രവും ധരിച്ചവനുമാണ്; കൈയിൽ വില്ല് പിടിച്ച് നിലത്ത് എന്തോ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു; അർജുനനും കൈയിൽ വില്ല് പിടിച്ചിരിക്കുന്നു; കിരാതനായ ശിവന് മയിൽപ്പീലി കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച കിരീടമുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിനടുത്ത് പാർവതി നിൽക്കുന്നു; പച്ചനിറമുള്ളവളും മയിൽപ്പീലി കിരീടമുള്ളവളുമാണ്. അവൾ കൈയിൽ ഒരു വടിയും സമീപം ഒരു നെയ്ത കൊട്ടയും പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇലകൾ കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച വസ്ത്രം ധരിച്ചിരിക്കുന്നു. അവൾ മാലകൾ, വളകൾ, കമ്മലുകൾ, കാൽച്ചിലമ്പുകൾ എന്നിവ ധരിക്കുന്നു. പശ്ചാത്തലത്തിൽ നിരവധി മരങ്ങളുണ്ട്. ഓരോ മരത്തിലും ഒരു പക്ഷി ഇരിക്കുന്നു. മുകൾ ഇടതു ഭാഗത്തുള്ള മരത്തിൽ ഒരു കുരങ്ങും ഇരിക്കുന്നു. പാനലിന്റെ താഴെ വലതു ഭാഗം കേടുപാടു സംഭവിച്ചിരിക്കുന്നു.

Iconography

Primary Deity/Figure: ശിവനും അർജുനനും
Secondary Figures: പാർവതി
Iconographic Form: കിരാതാർജുനീയം
Iconographic Attributes: ഈ പാനലിന് രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുണ്ട്. വലതുവശത്ത്, ധ്യാനനിലയിൽ നിന്ന് ശിവനെ പ്രാർത്ഥിക്കുന്ന അർജുനനെ കാണാം. വലതുവശത്ത്, അതേ അർജുനൻ വ്യാഖ്യാന മുദ്രയിൽ കൈകൾ പിടിച്ച്, കാട്ടുപന്നിയെ വെടിവച്ചത് താനാണെന്ന് കിരാതനോട് വിശദീകരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. കിരാതനായ ശിവൻ മയിൽക്കിരീടവും കൈയിൽ വില്ലുമായി അദ്ദേഹത്തിനടുത്ത് നിൽക്കുന്നു. കാട്ടുപന്നിയെയും ചൂണ്ടിക്കാണിച്ച് അതിന് അവകാശവാദം ഉന്നയിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് പിന്നിൽ പാർവതി നിൽക്കുന്നു. അവൾ പച്ചനിറമുള്ളവളും മയിൽപ്പീലി കിരീടമുള്ളവളുമാണ്. അവൾ മാലകൾ, കമ്മലുകൾ, കാൽച്ചിലമ്പുകൾ, വളകൾ തുടങ്ങിയ ആഭരണങ്ങളും ധരിക്കുന്നു. അവൾ ഇലകൾ കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച അടിവസ്ത്രവും ധരിച്ചിരിക്കുന്നു. ശിവൻ മഞ്ഞനിറമുള്ളവനും മീശയും താടിയുമുള്ളവനുമാണ്. അരപ്പട്ടയിൽ ഒരു വാളോ കത്തിയോ ഉണ്ട്. അർജുനനും കൈയിൽ വില്ല് പിടിച്ചിരിക്കുന്നതായി കാണാം. അവർക്ക് പിന്നിൽ നിരവധി മരങ്ങളുണ്ട്. മരങ്ങളിൽ വ്യത്യസ്ത തരം പക്ഷികൾ ഇരിക്കുന്നു, ഒരു മരത്തിൽ ഒരു കുരങ്ങും ഇരിക്കുന്നു. പാനലിന്റെ താഴെ വലതു ഭാഗത്തുള്ള ഒരു ഭാഗം നഷ്ടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
Rasa: Veera

Spatial & Architectural

Zone within Temple: Sanctum
Position in Pradakshina Sequence: 16
Adjacent Panels: Durga and Kiratharjuneeyam

Narrative

Textual Source: Mahabharata
Mythological Tale: പാണ്ഡവർ ചൂതുകളിയിൽ പരാജയപ്പെടുകയും വനവാസത്തിന് പോകേണ്ടിവരികയും ചെയ്തപ്പോൾ, ശിവനെ പ്രീതിപ്പെടുത്താൻ അർജുനൻ തപസ്സു ചെയ്തു. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച വില്ലാളിയാണെന്ന അഹങ്കാരം അകറ്റാനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭക്തി പരീക്ഷിക്കാനുമായി ശിവൻ കിരാതൻ അഥവാ വനവാസിയുടെ രൂപമെടുത്തു, പാർവതി അദ്ദേഹത്തെ അനുഗമിച്ചു. കാട്ടുപന്നിയെ ആരാണ് വെടിവച്ചത് എന്നതിനെച്ചൊല്ലി ശിവൻ അർജുനനുമായി തർക്കം തുടങ്ങി. കോപാകുലനായ അസുരൻ ശിവനെ അമ്പെയ്ത്ത് മത്സരത്തിന് വെല്ലുവിളിച്ചു, അത് പിന്നീട് മുഷ്ടിയുദ്ധമായി മാറി. പല ശ്രമങ്ങൾക്കു ശേഷവും അർജുനന് കിരാത ശിവനെ പരാജയപ്പെടുത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ല. അതിനാൽ അദ്ദേഹം ഒരു ചെറിയ ശിവലിംഗം നിർമ്മിച്ച് ശിവനെ പ്രാർത്ഥിക്കാൻ തുടങ്ങി. എന്നാൽ ശിവലിംഗത്തിന്റെ കാൽക്കൽ അർപ്പിക്കുന്ന എല്ലാ വഴിപാടുകളും കിരാത ശിവന്റെ കാൽക്കൽ ചെന്നുവീണു. ഒടുവിൽ, കിരാതന്റെ വേഷത്തിൽ തന്നെ പരീക്ഷിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നത് ശിവൻ തന്നെയാണെന്ന് അർജുനൻ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ഈ തിരിച്ചറിവ് ഉണ്ടായ ഉടൻ, ശിവനും പാർവതിയും തങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ രൂപത്തിലേക്ക് മാറുകയും അദ്ദേഹത്തിന് പാശുപതാസ്ത്രം (അമ്പ്) സമ്മാനിക്കുകയും ചെയ്തു.
Episode: കിരാതാർജുനീയം
Position within Narrative Sequence: 2 out of 8

Condition & Documentation

Condition: Poor
Deterioration Type: Plaster loss
Restoration Status: Unrestored
Documentation Type: DSLR full panel
Permission Basis: Combined permission
Date of Documentation: 12/08/2024
Artist: അജ്ഞാതൻ
Identifier: CMT_P016
Rights / Notes: മുൻകൂർ അനുമതിയില്ലാതെ ഈ ചിത്രങ്ങൾ പുനർനിർമ്മിക്കുകയോ പുനർവിതരണം ചെയ്യുകയോ വാണിജ്യ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യരുത്.