കിരാതാർജുനീയം 1 - കേരള മ്യൂറൽ ആർക്കൈവ്

Detail Photos

ശിവനെ പ്രീതിപ്പെടുത്താൻ തപസ്സിന് പോകുന്നതിനു മുമ്പ് അർജുനൻ തന്റെ ഭാര്യയോടും ഗുരുവിനോടും സഹോദരന്മാരോടും അനുവാദം ചോദിക്കുന്നു.

Iconography

Primary Deity/Figure: ശിവനും അർജുനനും
Secondary Figures: പാർവതി
Iconographic Form: കിരാതാർജുനീയം
Iconographic Attributes: അഞ്ജലി മുദ്രയിൽ കൈകൾ കൂപ്പിയ പച്ചനിറമുള്ള അർജുനൻ; വ്യാഖ്യാന മുദ്രയിലുള്ള പച്ചനിറമുള്ള യുധിഷ്ഠിരൻ; കിരീടം, വളകൾ, തോൾവളകൾ, മാലകൾ; ചുവന്ന മേൽവസ്ത്രം; ചുവപ്പും പച്ചയും വരകളുള്ള അടിവസ്ത്രം; ഏറ്റവും വലതുവശത്ത് സ്വർണ്ണനിറമുള്ള ഭീമൻ, ഒരു കൈയിൽ ഗദ പിടിച്ച് മറ്റേ കൈ മുഖത്തിനടുത്തേക്ക് ഉയർത്തി; പച്ച മേൽവസ്ത്രം; പച്ചയും ചുവപ്പും അടിവസ്ത്രം; തലയിൽ കിരീടം; നകുലന്റെയും സഹദേവന്റെയും കിരീടങ്ങൾ ദൃശ്യമാണ്; സ്വർണ്ണനിറമുള്ള പാഞ്ചാലി, ഭാഗികമായി ദൃശ്യമായ കിരീടത്തോടെ; അർജുനന് സമീപം താടിയുള്ള പച്ചനിറമുള്ള ഒരു മുനിയും ദൃശ്യമാണ്.
Rasa: Shanta

Spatial & Architectural

Zone within Temple: Sanctum
Position in Pradakshina Sequence: 15
Adjacent Panels: Durga and Kiratharjuneeyam

Narrative

Textual Source: Mahabharata
Mythological Tale: പാണ്ഡവർ ചൂതുകളിയിൽ പരാജയപ്പെടുകയും വനവാസത്തിന് പോകേണ്ടിവരികയും ചെയ്തപ്പോൾ, ശിവനെ പ്രീതിപ്പെടുത്താൻ അർജുനൻ തപസ്സു ചെയ്തു. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച വില്ലാളിയാണെന്ന അഹങ്കാരം അകറ്റാനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭക്തി പരീക്ഷിക്കാനുമായി ശിവൻ കിരാതൻ അഥവാ വനവാസിയുടെ രൂപമെടുത്തു, പാർവതി അദ്ദേഹത്തെ അനുഗമിച്ചു. കാട്ടുപന്നിയെ ആരാണ് വെടിവച്ചത് എന്നതിനെച്ചൊല്ലി ശിവൻ അർജുനനുമായി തർക്കം തുടങ്ങി. കോപാകുലനായ അസുരൻ ശിവനെ അമ്പെയ്ത്ത് മത്സരത്തിന് വെല്ലുവിളിച്ചു, അത് പിന്നീട് മുഷ്ടിയുദ്ധമായി മാറി. പല ശ്രമങ്ങൾക്കു ശേഷവും അർജുനന് കിരാത ശിവനെ പരാജയപ്പെടുത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ല. അതിനാൽ അദ്ദേഹം ഒരു ചെറിയ ശിവലിംഗം നിർമ്മിച്ച് ശിവനെ പ്രാർത്ഥിക്കാൻ തുടങ്ങി. എന്നാൽ ശിവലിംഗത്തിന്റെ കാൽക്കൽ അർപ്പിക്കുന്ന എല്ലാ വഴിപാടുകളും കിരാത ശിവന്റെ കാൽക്കൽ ചെന്നുവീണു. ഒടുവിൽ, കിരാതന്റെ വേഷത്തിൽ തന്നെ പരീക്ഷിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നത് ശിവൻ തന്നെയാണെന്ന് അർജുനൻ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ഈ തിരിച്ചറിവ് ഉണ്ടായ ഉടൻ, ശിവനും പാർവതിയും തങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ രൂപത്തിലേക്ക് മാറുകയും അദ്ദേഹത്തിന് പാശുപതാസ്ത്രം (അമ്പ്) സമ്മാനിക്കുകയും ചെയ്തു.
Episode: കിരാതാർജുനീയം
Position within Narrative Sequence: 1 out of 8

Condition & Documentation

Condition: Poor
Deterioration Type: Plaster loss
Restoration Status: Unrestored
Documentation Type: DSLR full panel
Permission Basis: Combined permission
Date of Documentation: 12/08/2024
Artist: അജ്ഞാതൻ
Identifier: CMT_P015
Rights / Notes: മുൻകൂർ അനുമതിയില്ലാതെ ഈ ചിത്രങ്ങൾ പുനർനിർമ്മിക്കുകയോ പുനർവിതരണം ചെയ്യുകയോ വാണിജ്യ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യരുത്.