ദക്ഷിണാമൂർത്തി - കേരള മ്യൂറൽ ആർക്കൈവ്

Kadavil Thrikkovil, KTK_P038 — Shiva: full panel view

Detail Photos

Deity: ശിവൻ Location: കടവിൽ തൃക്കോവിൽ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമി ക്ഷേത്രം Theme: ആഖ്യാനേതരം Visual Feature: അലങ്കരണം Visual Feature: കൈമുദ്രകൾ Visual Feature: ഭാവാലങ്കാരം

ശിവന്റെ ദക്ഷിണാമൂർത്തി രൂപത്തിന്റെ ചിത്രമാണിത്. അദ്ദേഹം രുദ്രാക്ഷമണികൾ ആഭരണമായി ധരിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു കൈ വ്യാഖ്യാന മുദ്രയിൽ ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചിരിക്കുന്നു, മറ്റേ കൈ കാൽമുട്ടിന് മുകളിൽ അയഞ്ഞ് കിടക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു കാൽ മടക്കിയിരിക്കുന്നു. അദ്ദേഹം വെളുത്ത അരയുടുപ്പ് ധരിക്കുന്നു. അരികിൽ ഒരു മുനി നിൽക്കുന്നു. പുഷ്പ മോട്ടിഫോടെ പശ്ചാത്തലം ചുവന്ന നിറത്തിലാണ്.

Iconography

Primary Deity/Figure: ശിവൻ
Secondary Figures: മുനി
Iconographic Form: ശിവൻ
Iconographic Attributes: പച്ചനിറമുള്ള ദക്ഷിണാമൂർത്തി, രണ്ട് കൈകളോടെ. വലതു കൈ വ്യാഖ്യാന മുദ്രയിൽ ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചിരിക്കുന്നു, ഇടതു കൈ അയഞ്ഞ് കിടക്കുന്നു. വെളുത്ത അരയുടുപ്പ്, മാലകൾ, രുദ്രാക്ഷമണികൾ കൊണ്ടുള്ള മറ്റ് ആഭരണങ്ങൾ എന്നിവ ധരിച്ചിരിക്കുന്നു. തലയിൽ അലങ്കൃതമായ കിരീടവും ജടയുമുണ്ട്. അരികിൽ നീണ്ട കറുത്ത താടിയും മീശയുമുള്ള മഞ്ഞനിറമുള്ള ഒരു മുനിയുണ്ട്. പുഷ്പ മോട്ടിഫോടെ ചുവന്ന പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് രംഗം സജ്ജീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്.
Rasa: ശാന്തം

Spatial & Architectural

Zone within Temple: ശ്രീകോവിൽ
Position in Pradakshina Sequence: 38
Adjacent Panels: Kalki and Indra

Narrative

Textual Source: Non-narrative
Mythological Tale: ഒരു മരത്തിന് കീഴെ തെക്കോട്ട് ദർശനമായി ഇരുന്ന്, വൃദ്ധരായ മുനിമാരുടെ സദസ്സിന് സംസാരത്തിലൂടെയല്ല, മൗനത്തിലൂടെയും ആംഗ്യത്തിലൂടെയും ഏറ്റവും ഉന്നതമായ അറിവ് പകർന്നുനൽകുന്ന, പരമോന്നത ഗുരുവായ ശിവന്റെ രൂപമാണ് ദക്ഷിണാമൂർത്തി. ദക്ഷിണേന്ത്യൻ അറിവ് കൈമാറ്റത്തിന്റെ കേന്ദ്രമായ ഗുരു-ശിഷ്യ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ ഉറവിടമാണ് ഈ രൂപം, ഇതിന്റെ ചുവർചിത്രങ്ങൾ പലപ്പോഴും ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കൻ പ്രവേശന കവാടത്തിനടുത്താണ് സ്ഥാപിക്കാറുള്ളത്.
Episode: ആഖ്യാനേതരം

Condition & Documentation

Condition: കുഴപ്പമില്ല
Deterioration Type: ചായം നഷ്ടപ്പെട്ടത്
Restoration Status: പുനഃസ്ഥാപിക്കാത്തത്
Documentation Type: DSLR ഫുൾ പാനൽ
Permission Basis: ക്ഷേത്ര പൂജാരി
Date of Documentation: 10/05/2025
Artist: അജ്ഞാതൻ
Identifier: KTK_P038
Rights / Notes: ഈ ചിത്രങ്ങൾ മുൻകൂർ അനുമതിയില്ലാതെ പുനർനിർമ്മിക്കുകയോ പുനർവിതരണം ചെയ്യുകയോ വാണിജ്യാവശ്യങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യാൻ പാടില്ല.