കിരാതാർജുനീയം 3 - കേരള മ്യൂറൽ ആർക്കൈവ്

Chemmanthatta, CMT_P017 — Shiva and Arjuna: full panel view

Detail Photos

Chemmanthatta, CMT_P017 — Shiva and Arjuna: detail view 1 of 5

Chemmanthatta, CMT_P017 — Shiva and Arjuna: detail view 2 of 5

Chemmanthatta, CMT_P017 — Shiva and Arjuna: detail view 3 of 5

Chemmanthatta, CMT_P017 — Shiva and Arjuna: detail view 4 of 5

Chemmanthatta, CMT_P017 — Shiva and Arjuna: detail view 5 of 5

Deity: അർജ്ജുനൻ Deity: ശിവൻ Location: ചെമ്മന്തട്ട മഹാദേവ ക്ഷേത്രം Theme: മഹാഭാരതം Visual Feature: അലങ്കരണം Visual Feature: കൈമുദ്രകൾ Visual Feature: ഭാവാലങ്കാരം

അർജുനനും ശിവനും യുദ്ധത്തിന് ഒരുങ്ങുന്നതായി ഈ പാനൽ കാണിക്കുന്നു. ഇരുവരും വില്ല് കുലയ്ക്കാൻ പോകുകയാണ്. അർജുനൻ പാനലിന്റെ ഇടതുവശത്തും ശിവൻ വലതുവശത്തും നിൽക്കുന്നു, കിരാതനായ ശിവൻ വലതുവശത്ത്. ശിവന് പിന്നിൽ പാർവതി നിൽക്കുന്നു. ഇരുവർക്കും കൈകളിൽ വില്ലും അമ്പുകളുമുണ്ട്. പാനലിൽ മറ്റ് രണ്ട് രൂപങ്ങളുണ്ട്, രണ്ടും കിരാത രൂപങ്ങളാണ്, കിരീടത്തിൽ മയിൽപ്പീലികളുള്ളവരാണ്. അവർ രംഗം നോക്കുന്നു.

Iconography

Primary Deity/Figure: ശിവനും അർജുനനും
Secondary Figures: പാർവ്വതി; പാർവതിയും രണ്ട് ഗോത്രവർഗ്ഗക്കാരും.
Iconographic Form: കിരാതാർജുനീയം
Iconographic Attributes: പച്ചനിറമുള്ള അർജുനൻ ഇടതുവശത്ത് നിൽക്കുന്നു, ഇടതു കൈയിൽ വില്ലും വലതു കൈയിൽ അമ്പും പിടിച്ചിരിക്കുന്നു; അർജുനൻ വളകൾ, കിരീടം, മാലകൾ, മോതിരങ്ങൾ, കമ്മലുകൾ ധരിക്കുന്നു; അദ്ദേഹം ചുവന്ന മേൽവസ്ത്രവും ചുവപ്പും പച്ചയും വരകളുള്ള അടിവസ്ത്രവും ധരിക്കുന്നു; കിരാതനായ ശിവൻ അർജുനന് സമീപം നിൽക്കുന്നു; അദ്ദേഹം പച്ച മേൽവസ്ത്രവും പച്ചയും ചുവപ്പും അടിവസ്ത്രവും ധരിക്കുന്നു; അദ്ദേഹത്തിന് താടിയും മീശയുമുണ്ട്; അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുടി കുടുമയായി കെട്ടിവച്ച് മയിൽപ്പീലികളാൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു; അദ്ദേഹം ഒരു വനവാസിയുടേതു പോലുള്ള ആഭരണങ്ങൾ ധരിക്കുന്നു; തോൾവളകൾ, വളകൾ, മാലകൾ, ഒരു കിരീടം എന്നിവ ധരിക്കുന്നു; അദ്ദേഹത്തിനടുത്ത് പാർവതി നിൽക്കുന്നു; അവൾ പച്ചനിറമുള്ളവളും, ഒരു കമ്മൽ, കിരീടം ധരിച്ചവളും, മുടി പൂക്കളാൽ അലങ്കരിച്ച കുടുമയായി കെട്ടിവച്ചവളുമാണ്; അവൾക്ക് പിന്നിൽ മറ്റ് രണ്ട് രൂപങ്ങളുണ്ട്; മയിൽപ്പീലി കിരീടമുള്ള ചുവപ്പുനിറമുള്ള ഒരു രൂപവും; കിരീടം ധരിച്ച പച്ചനിറമുള്ള ഒരു രൂപവും; അവർക്ക് പിന്നിൽ നിരവധി മരങ്ങളുണ്ട്.
Rasa: വീരം

Spatial & Architectural

Zone within Temple: ശ്രീകോവിൽ
Position in Pradakshina Sequence: 17
Adjacent Panels: Kiratharjuneeyam and Kiratharjuneeyam

Narrative

Textual Source: Mahabharata
Mythological Tale: പാണ്ഡവർ ചൂതുകളിയിൽ പരാജയപ്പെടുകയും വനവാസത്തിന് പോകേണ്ടിവരികയും ചെയ്തപ്പോൾ, ശിവനെ പ്രീതിപ്പെടുത്താൻ അർജുനൻ തപസ്സു ചെയ്തു. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച വില്ലാളിയാണെന്ന അഹങ്കാരം അകറ്റാനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭക്തി പരീക്ഷിക്കാനുമായി ശിവൻ കിരാതൻ അഥവാ വനവാസിയുടെ രൂപമെടുത്തു, പാർവതി അദ്ദേഹത്തെ അനുഗമിച്ചു. കാട്ടുപന്നിയെ ആരാണ് വെടിവച്ചത് എന്നതിനെച്ചൊല്ലി ശിവൻ അർജുനനുമായി തർക്കം തുടങ്ങി. കോപാകുലനായ അസുരൻ ശിവനെ അമ്പെയ്ത്ത് മത്സരത്തിന് വെല്ലുവിളിച്ചു, അത് പിന്നീട് മുഷ്ടിയുദ്ധമായി മാറി. പല ശ്രമങ്ങൾക്കു ശേഷവും അർജുനന് കിരാത ശിവനെ പരാജയപ്പെടുത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ല. അതിനാൽ അദ്ദേഹം ഒരു ചെറിയ ശിവലിംഗം നിർമ്മിച്ച് ശിവനെ പ്രാർത്ഥിക്കാൻ തുടങ്ങി. എന്നാൽ ശിവലിംഗത്തിന്റെ കാൽക്കൽ അർപ്പിക്കുന്ന എല്ലാ വഴിപാടുകളും കിരാത ശിവന്റെ കാൽക്കൽ ചെന്നുവീണു. ഒടുവിൽ, കിരാതന്റെ വേഷത്തിൽ തന്നെ പരീക്ഷിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നത് ശിവൻ തന്നെയാണെന്ന് അർജുനൻ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ഈ തിരിച്ചറിവ് ഉണ്ടായ ഉടൻ, ശിവനും പാർവതിയും തങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ രൂപത്തിലേക്ക് മാറുകയും അദ്ദേഹത്തിന് പാശുപതാസ്ത്രം (അമ്പ്) സമ്മാനിക്കുകയും ചെയ്തു.
Episode: കിരാതാർജുനീയം
Position within Narrative Sequence: 3 out of 8

Condition & Documentation

Condition: മോശം
Deterioration Type: കുമ്മായം നഷ്ടപ്പെട്ടത്
Restoration Status: പുനഃസ്ഥാപിക്കാത്തത്
Documentation Type: DSLR ഫുൾ പാനൽ
Permission Basis: സംയുക്ത അനുമതി
Date of Documentation: 12/08/2024
Artist: അജ്ഞാതൻ
Identifier: CMT_P017
Rights / Notes: മുൻകൂർ അനുമതിയില്ലാതെ ഈ ചിത്രങ്ങൾ പുനർനിർമ്മിക്കുകയോ പുനർവിതരണം ചെയ്യുകയോ വാണിജ്യ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യരുത്.