അനന്തശയനം - കേരള മ്യൂറൽ ആർക്കൈവ്

Alangad, ASG_P055 — Vishnu: detail view 1 of 4

Detail Photos

Alangad, ASG_P055 — Vishnu: detail view 2 of 4

Alangad, ASG_P055 — Vishnu: detail view 3 of 4

Alangad, ASG_P055 — Vishnu: detail view 4 of 4

Alangad, ASG_P055 — Vishnu: full panel view

Deity: വിഷ്ണു Location: ആലങ്ങാട് ശ്രീ സന്താന ഗോപാല മൂർത്തി ക്ഷേത്രം Theme: ആഖ്യാനേതരം Visual Feature: അലങ്കരണം Visual Feature: കൈമുദ്രകൾ Visual Feature: പശ്ചാത്തല അലങ്കാരം Visual Feature: ഭാവാലങ്കാരം

വിഷ്ണുഭഗവാന്റെ അനന്തശായി രൂപം. ഈ ചിത്രത്തിൽ വിഷ്ണു അനന്തന് മുകളിൽ ചാരിക്കിടക്കുന്നു, ശ്രീദേവിയും ഭൂദേവിയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ തലയ്ക്കും കാലുകൾക്കും സമീപം ഇരിക്കുന്നതായി കാണാം. ദേവന്മാരും മുനിമാരും അഞ്ജലീമുദ്രയിൽ കൈകൾ കൂപ്പി ഒരു സംഘമായി ഒത്തുകൂടിയിരിക്കുന്നു. വിഷ്ണുവിന്റെ നാഭിയിൽ നിന്ന് വിരിഞ്ഞ താമരപ്പൂവിന് മുകളിൽ ഇരിക്കുന്ന ബ്രഹ്മാവിനെ കാണാം. വിഷ്ണുവിന്റെ തലയ്ക്ക് സമീപം ഒരു ശിവലിംഗവും ഉണ്ടായിരിക്കാം, പക്ഷേ ആ ഭാഗം പൂർണ്ണമായി കേടുപാടുകൾ സംഭവിച്ചിരിക്കുന്നു.

Iconography

Primary Deity/Figure: വിഷ്ണു
Secondary Figures: ഭൂദേവി, ശ്രീദേവി
Iconographic Form: വിഷ്ണു
Iconographic Attributes: അനന്തശായിയായി, സർപ്പമായ അനന്തന് മുകളിൽ ചാരിക്കിടക്കുന്ന വിഷ്ണു. നീലനിറമുള്ള അദ്ദേഹത്തിന് പല കൈകളുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുഖവും വലതുവശത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങളും ദൃശ്യമല്ല. നാഭിയിൽ നിന്ന് ഒരു താമരപ്പൂവ് വിരിയുന്നു. അതിൽ ബ്രഹ്മാവ് ഇരിക്കുന്നു. വിഷ്ണുവിന്റെ ഇരുവശത്തും ശ്രീദേവിയും ഭൂദേവിയുമുണ്ട്. ശ്രീദേവിയുടെ ചിത്രം ദൃശ്യമല്ല. ഭൂദേവി വിഷ്ണുവിന്റെ കാൽക്കൽ ഇരിക്കുന്നു. ശ്രീദേവി വിഷ്ണുവിന്റെ തലയ്ക്ക് സമീപം ഇരിക്കുന്നു. അനന്തന്റെ അഞ്ച് ഫണങ്ങൾ കാണാം. തലയിൽ കിരീടങ്ങൾ ധരിച്ച ദേവന്മാരും, താടിയും മീശയുമുള്ള, മുടി കുടുമയായി കെട്ടിയ, രുദ്രാക്ഷം ധരിച്ച മുനിമാരും, എല്ലാവരും അഞ്ജലീമുദ്രയിൽ കൈകൾ കൂപ്പിയിരിക്കുന്നു. കടുത്ത കേടുപാടുകൾ സംഭവിച്ച പാനൽ.
Rasa: ശാന്തം

Spatial & Architectural

Position in Pradakshina Sequence: 55
Adjacent Panels: Kuchelavritham and Sreerama Pattabhishekam

Narrative

Textual Source: Non-narrative
Mythological Tale: മൂന്ന് പരമോന്നത ദേവന്മാരിൽ ഒരാളായി വിഷ്ണു കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ലോകത്തിലെ സ്ഥിതി അഥവാ സന്തുലിതാവസ്ഥ നിലനിർത്തുന്നതിന്റെ ചുമതല അദ്ദേഹത്തിനാണ്. അദ്ദേഹം പാലാഴി എന്ന സമുദ്രത്തിൽ അനന്തൻ എന്ന സർപ്പത്തിന് മുകളിൽ പൊങ്ങിക്കിടക്കുന്നതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് ശ്രീദേവിയും ഭൂദേവിയും എന്നീ രണ്ട് പത്നിമാരുണ്ടെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
Episode: ആഖ്യാനേതരം

Condition & Documentation

Condition: കുഴപ്പമില്ല
Deterioration Type: ചായം നഷ്ടപ്പെട്ടത്
Restoration Status: പുനഃസ്ഥാപിക്കാത്തത്
Documentation Type: DSLR ഫുൾ പാനൽ
Permission Basis: ദേവസ്വം അനുമതി
Date of Documentation: 08/08/2024
Artist: നീലകണ്ഠൻ ഇളയത്
Identifier: ASG_P055
Rights / Notes: ഈ ചിത്രങ്ങൾ മുൻകൂർ അനുമതിയില്ലാതെ പുനർനിർമ്മിക്കുകയോ പുനർവിതരണം ചെയ്യുകയോ വാണിജ്യാവശ്യങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യാൻ പാടില്ല.