ശ്രീകൃഷ്ണലീല 2

ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പഞ്ചാരം അഥവാ വ്യാജ വാതിൽ രൂപകൽപ്പനയിലാണ് ഈ ഫലകം ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്, ഇതിന് രണ്ട് വ്യത്യസ്ത ഭാഗങ്ങളുണ്ട്. വലതുവശത്ത് ബലരാമൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഗോപന്മാരുടെ മുകളിൽ നിൽക്കുന്ന കൃഷ്ണൻ, മുകളിൽ തൂക്കിയിട്ടിരിക്കുന്ന കലങ്ങളിൽ നിന്ന് വെണ്ണ മോഷ്ടിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. അദ്ദേഹം പച്ചനിറമുള്ളവനാണ്, വളകൾ, കമ്മലുകൾ, തോൾവളകൾ, അരപ്പട്ട, കാൽച്ചിലമ്പുകൾ, മയിൽപ്പീലി കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച കിരീടം, ഒരു അരപ്പട്ട എന്നിവ ധരിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് പൂക്കൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച നീണ്ട കറുത്ത മുടിയുണ്ട്. അദ്ദേഹം ഇരുകൈകൊണ്ടും ഉറി പിടിക്കുന്നു. കൃഷ്ണന്റെ കാൽക്കൽ നിൽക്കുന്ന ബലരാമൻ വെളുത്ത നിറമുള്ളവനും, മാലകൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച് മുടി മുകളിലേക്ക് കെട്ടിവച്ചിരിക്കുന്നവനുമാണ്. കൃഷ്ണന് വെണ്ണ മോഷ്ടിക്കാൻ ആവശ്യമായ ഉയരത്തിൽ എത്താൻ പരസ്പരം ചുമലിൽ കയറി നിൽക്കുന്ന മറ്റ് ഗോപബാലന്മാരും ഉണ്ട്. ഫലകത്തിന്റെ അടിഭാഗം മങ്ങിയതിനാൽ എത്ര ഗോപന്മാരുണ്ടെന്ന് വ്യക്തമല്ല. ഇടതുവശത്ത് സർപ്പമായ കാളിയൻ കൃഷ്ണനെ വിഴുങ്ങുന്നു. പച്ചനിറമുള്ള കൃഷ്ണനെ കാളിയന്റെ വായ്ക്കുള്ളിൽ കാണാം. അദ്ദേഹം കയ്യിൽ ഒരു ഓടക്കുഴൽ പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. മറ്റേ കൈ കാളിയന്റെ വായ്ക്കുള്ളിലാണ്. അദ്ദേഹം മാലകൾ, തോൾവളകൾ, വളകൾ, മോതിരങ്ങൾ, മയിൽപ്പീലി കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച കിരീടം എന്നിവ ധരിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് നീണ്ട കറുത്ത മുടിയുണ്ട്.

Iconography

Primary Deity/Figure
കൃഷ്ണൻ
Secondary Figures
ബലരാമൻ, കാളിയൻ. ഗോപന്മാർ
Iconographic Form
കൃഷ്ണൻ (വിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരം)
Iconographic Attributes
പച്ചനിറമുള്ള കൃഷ്ണൻ; ഒരു കയ്യിൽ ഓടക്കുഴൽ, കമ്മലുകൾ, മാലകൾ, മോതിരങ്ങൾ, തോൾവളകൾ, വളകൾ, കാൽച്ചിലമ്പുകൾ തുടങ്ങിയ ആഭരണങ്ങൾ ധരിക്കുന്നു; മയിൽപ്പീലി കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച കിരീടമുണ്ട്; ഒരു അരവസ്ത്രം ധരിക്കുന്നു; അരപ്പട്ടയുണ്ട്; പൂക്കൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച നീണ്ട കറുത്ത മുടി; സർപ്പമായ കാളിയൻ വലുതാണ്; നീണ്ട തലമുടിയുണ്ട്; ഗോപന്മാർ വെള്ളയോ സ്വർണ്ണനിറമോ ഉള്ളവരാണ്; അവരും ആഭരണങ്ങൾ ധരിക്കുന്നു; വെളുത്ത നിറമുള്ള ഗോപൻ ബലരാമൻ ആയിരിക്കാം; അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുടി പൂക്കൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച് കെട്ടിവച്ചിരിക്കുന്നു; ഉറി, കയറുകൾ കൊണ്ട് മേൽക്കൂരയിൽ തൂക്കിയിരിക്കുന്നു.
Rasa
Shanta

Spatial & Architectural

Zone within Temple
Sanctum
Position in Pradakshina Sequence
21
Adjacent Panels
Kiratharjuneeyam and Kiratharjuneeyam

Narrative

Textual Source
Bhagavata Purana
Mythological Tale
കൃഷ്ണൻ കംസന്റെ മരണകാരണമാകുമെന്ന പ്രവചനം കാരണം കംസൻ കൃഷ്ണനെ കൊല്ലാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. കൃഷ്ണനെ കൊല്ലാൻ കംസൻ അയച്ച രാക്ഷസന്മാരിൽ ഒരാളായിരുന്നു സർപ്പമായ കാളിയൻ. കാളിയൻ കൃഷ്ണനെ വിഴുങ്ങാൻ ശ്രമിക്കുന്നു, പക്ഷേ വിഫലമാകുന്നു. കൃഷ്ണൻ കാളിയന്റെ പത്തികളിൽ നൃത്തം ചെയ്ത് അവനെ വധിക്കുന്നു. ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ അഥവാ ശ്രീകൃഷ്ണലീലയുടെ ഏറ്റവും ജനപ്രിയമായ കഥകളിലൊന്നാണിത്. വൃന്ദാവനത്തിൽ കൃഷ്ണൻ ഗോപാലന്റെ (അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ "കന്നുകാലികളെ പരിപാലിക്കുന്നവൻ" എന്നർത്ഥം) വേഷം സ്വീകരിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന് വെണ്ണയോട് പ്രിയമുണ്ടെന്നും കിട്ടുമ്പോഴെല്ലാം അത് മോഷ്ടിക്കുമായിരുന്നെന്നും അറിയപ്പെടുന്നു, ഇത് അദ്ദേഹത്തെ വെണ്ണക്കണ്ണൻ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടാൻ ഇടയാക്കി. ഇന്നും, വെണ്ണ ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിലൊന്നാണ്.
Episode
കാളിയമർദ്ദനം

Condition & Documentation

Condition
Poor
Deterioration Type
Plaster loss
Restoration Status
Unrestored
Documentation Type
DSLR full panel
Permission Basis
Combined permission
Date of Documentation
12/08/2024
Artist
അജ്ഞാതൻ
Identifier
CMT_P021
Rights / Notes
മുൻകൂർ അനുമതിയില്ലാതെ ഈ ചിത്രങ്ങൾ പുനർനിർമ്മിക്കുകയോ പുനർവിതരണം ചെയ്യുകയോ വാണിജ്യ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യരുത്.