നരസിംഹം

ഒരു മേലാപ്പിനു കീഴെ ഇരിക്കുന്ന നരസിംഹത്തെയാണ് ഈ പാനൽ ചിത്രീകരിക്കുന്നത്. അർദ്ധസിംഹ-അർദ്ധമനുഷ്യ രൂപത്തിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന് ഉഗ്രഭാവവും നാല് കൈകളുമുണ്ട്. മുകളിലെ ഇടതു കൈ ശംഖ് പിടിക്കുന്നു, മുകളിലെ വലതു കൈ സുദർശന ചക്രം പിടിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വലതുവശത്ത് താടിയുള്ള വെളുത്ത നിറമുള്ള ഒരു മുനിയുണ്ട്. ഇടതുവശത്ത് അഞ്ജലി മുദ്രയിൽ കൈകൾ ഉയർത്തിയ പച്ചനിറമുള്ള പ്രഹ്ലാദനുണ്ട്, പ്രഹ്ലാദന് മുകളിൽ അഞ്ജലി മുദ്രയിലുള്ള ഇന്ദ്രന്റെ മങ്ങിയ രൂപം കാണാം. പശ്ചാത്തലം ചുവന്ന നിറത്തിൽ മഷിപ്പൂവ് രൂപകൽപ്പനയോടെയാണ്. മേലാപ്പിനു മുകളിൽ മൂന്ന് പ്രാവുകൾ വിശ്രമിക്കുന്നു. മേലാപ്പ് ഒരു സാധാരണ കേരള ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മേൽക്കൂരയെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്നു.

Iconography

Primary Deity/Figure
നരസിംഹം
Secondary Figures
ഇന്ദ്രൻ, പ്രഹ്ലാദൻ, മുനി.
Iconographic Form
നരസിംഹം (വിഷ്ണുവിന്റെ നാലാമത്തെ അവതാരം)
Iconographic Attributes
വെളുത്ത നിറമുള്ള നരസിംഹം, സിംഹത്തിന്റെ തലയും മനുഷ്യന്റെ ശരീരവും; വലിയ കണ്ണുകൾ; നഖങ്ങൾ; തലയ്ക്കുമുകളിൽ കിരീടം; ചുവന്ന മേൽവസ്ത്രം; പച്ച ധോത്തി; നാല് കൈകൾ: മുകളിലെ ഇടതു കൈ ശംഖ് പിടിക്കുന്നു; മുകളിലെ വലതു കൈ സുദർശന ചക്രം പിടിക്കുന്നു; വലതുവശത്ത് താടിയുള്ള വെളുത്ത നിറമുള്ള ഒരു മുനി; പച്ചനിറമുള്ള പ്രഹ്ലാദൻ; ഇടതുവശത്ത് അഞ്ജലി മുദ്രയിൽ കൈകൾ ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നു; പ്രഹ്ലാദന് മുകളിൽ അഞ്ജലി മുദ്രയിലുള്ള ഇന്ദ്രന്റെ മങ്ങിയ രൂപം, കൂപ്പിയ കൈപ്പത്തികളിലെ കണ്ണുകളാൽ തിരിച്ചറിയാം; ചുവന്ന പശ്ചാത്തലത്തിൽ മഷിപ്പൂവ് രൂപകൽപ്പന; മുകളിൽ ഒരു മേലാപ്പ്; അത് ഒരു സാധാരണ കേരള ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മേൽക്കൂരയെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്നു; മേലാപ്പിനു മുകളിൽ മൂന്ന് പ്രാവുകൾ വിശ്രമിക്കുന്നു.
Rasa
Raudra

Spatial & Architectural

Zone within Temple
Sanctum
Position in Pradakshina Sequence
11
Adjacent Panels
Sadashiva and Kiratasunu

Narrative

Textual Source
Mahabharata
Mythological Tale
ഹിരണ്യകശിപു ദേവന്മാരോട് പുച്ഛഭാവമുള്ളവനും സ്വന്തം ശക്തിയിൽ അഹങ്കാരമുള്ളവനുമായ ഒരു അസുര രാജാവായിരുന്നു. ഇതിനു വിപരീതമായി, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുത്രൻ പ്രഹ്ലാദൻ വിഷ്ണുവിന്റെ യഥാർത്ഥ ഭക്തനായിരുന്നു, ഇത് ഹിരണ്യകശിപുവിനെ കോപിപ്പിക്കുന്നു. അദ്ദേഹം പ്രഹ്ലാദനെ വധിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു, എന്നാൽ ദിവ്യ ഇടപെടൽ കാരണം അദ്ദേഹത്തിന്റെ എല്ലാ ശ്രമങ്ങളും വിഫലമാകുന്നു. കോപാകുലനായ ഹിരണ്യകശിപു പ്രഹ്ലാദന്റെ ദൈവം എവിടെയാണെന്ന് ചോദിക്കുകയും കോപത്തോടെ ഒരു തൂൺ തകർക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ആ തൂണിൽ നിന്ന് അർദ്ധമനുഷ്യ-അർദ്ധസിംഹ രൂപത്തിലുള്ള വിഷ്ണു ഉയർന്നുവരുന്നു. ഹിരണ്യകശിപു ചില വ്യവസ്ഥകൾ പൂർത്തിയാകാതെ മരണം സംഭവിക്കില്ല എന്ന വരം നേടിയിരുന്നു: മനുഷ്യരാലോ മൃഗങ്ങളാലോ കൊല്ലപ്പെടരുത്, പകലോ രാത്രിയോ ആകരുത്, ഒരു ആയുധവും ഉപയോഗിക്കരുത്, ആകാശത്തോ ഭൂമിയിലോ ആകരുത്. നരസിംഹം ഈ എല്ലാ വ്യവസ്ഥകളും സാധൂകരിക്കുന്നു, കാരണം അദ്ദേഹം മനുഷ്യനോ മൃഗമോ അല്ല, പകലോ രാത്രിയോ അല്ലാത്ത സന്ധ്യാസമയത്ത് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു, ആയുധങ്ങളല്ല തന്റെ നഖങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു, ഒടുവിൽ ആകാശത്തോ ഭൂമിയിലോ അല്ല, മറിച്ച് നരസിംഹത്തിന്റെ മടിയിൽ വച്ചാണ് (ഹിരണ്യകശിപുവിനെ വധിക്കുന്നത്). യഥാർത്ഥ ഭക്തന് ദൈവം സഹായത്തിനെത്തുമെന്നും ദൈവം സർവ്വവ്യാപിയാണെന്നും ഈ ചിത്രീകരണം ഭക്തനെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.
Episode
ആഖ്യാനേതരം

Condition & Documentation

Condition
Poor
Deterioration Type
Plaster loss
Restoration Status
Unrestored
Documentation Type
DSLR full panel
Permission Basis
Combined permission
Date of Documentation
12/08/2024
Artist
അജ്ഞാതൻ
Identifier
CMT_P011
Rights / Notes
മുൻകൂർ അനുമതിയില്ലാതെ ഈ ചിത്രങ്ങൾ പുനർനിർമ്മിക്കുകയോ പുനർവിതരണം ചെയ്യുകയോ വാണിജ്യ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യരുത്.