കിരാതാർജുനീയം 8 - കേരള മ്യൂറൽ ആർക്കൈവ്

Detail Photos

കിരാതാർജുനീയ ഫലകത്തിലെ അവസാന രംഗമാണിത്. ശിവൻ അർജുനന് പാശുപതാസ്ത്രം അഥവാ അമ്പ് സമ്മാനിക്കുന്നത് ഇത് കാണിക്കുന്നു. അർജുനൻ ഇരുകൈകളും ഉയർത്തി അമ്പ് സ്വീകരിക്കുന്നു. അദ്ദേഹം പച്ചനിറമുള്ളവനും ഫലകത്തിന്റെ വലതുവശത്ത് നിൽക്കുന്നവനുമാണ്. പച്ചനിറമുള്ള പാർവതിയെ ശിവന്റെ വലതുവശത്ത് കാണാം. ശിവന് നാല് കൈകളുണ്ട്, ഇരുകൈകളിലും ഒരു മാനും ഒരു മഴുവും പിടിച്ചിരിക്കുന്നു, താഴെയുള്ള ഇരുകൈകളിലും പാശുപതാസ്ത്രം പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. അദ്ദേഹം കിരീടം, മാലകൾ, കമ്മലുകൾ, തോൾവളകൾ, വളകൾ, പച്ച മേൽവസ്ത്രം എന്നിവ ധരിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കിരീടത്തിന് മുകളിൽ ചന്ദ്രക്കലയുടെ നേരിയ നിഴൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. പശ്ചാത്തലം കാടിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന മരങ്ങളുടെ ചിത്രങ്ങളാൽ വരയ്ക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

Iconography

Primary Deity/Figure: ശിവൻ, അർജുനൻ
Secondary Figures: പാർവതി
Iconographic Form: കിരാതാർജുനീയം
Iconographic Attributes: സ്വർണ്ണനിറമുള്ള ശിവൻ; നാല് കൈകളോടെ; മുകളിലെ രണ്ട് കൈകളിൽ ഒരു മാനും ഒരു മഴുവും പിടിച്ചിരിക്കുന്നു; താഴെയുള്ള രണ്ട് കൈകളിൽ അർജുനന് സമ്മാനിക്കുന്ന പാശുപതാസ്ത്രം അഥവാ അമ്പ് പിടിച്ചിരിക്കുന്നു; അദ്ദേഹം പച്ച മേൽവസ്ത്രം ധരിക്കുന്നു; ചന്ദ്രക്കലയും ഗംഗയുമുള്ള കിരീടം; ത്രിനേത്രൻ; കമ്മലുകൾ, മാലകൾ, തോൾവളകൾ, മോതിരങ്ങൾ എന്നിവയോടെ. അർജുനൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വലതുവശത്ത്; പാശുപതാസ്ത്രം സ്വീകരിക്കാനുള്ള ആംഗ്യത്തിൽ കൈകൾ ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നു; അദ്ദേഹം പച്ചനിറമുള്ളവനാണ്; ഒരു മേൽ ജാക്കറ്റും താഴ്ഭാഗ വസ്ത്രവും ധരിക്കുന്നു; അദ്ദേഹം കമ്മലുകൾ, മാലകൾ, തോൾവളകൾ, മോതിരങ്ങൾ, വളകൾ, ഒരു കിരീടം എന്നിവ ധരിക്കുന്നു; അദ്ദേഹം നിവർന്നു നിൽക്കുന്നു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുടി പൂമാലകൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു; ശിവന്റെ ഇടതുവശത്ത് പാർവതിയുടെ മുഖം കാണാം; നെറ്റിയിൽ കിരീടത്തോടെ പച്ചനിറമുള്ള ചർമ്മം; പശ്ചാത്തലം ഒരു കാടാണ്.
Rasa: Shanta

Spatial & Architectural

Zone within Temple: Sanctum
Position in Pradakshina Sequence: 23
Adjacent Panels: Ashtabuja Venugopala and Sreekrishnaleela

Narrative

Textual Source: Local tradition
Mythological Tale: പാണ്ഡവർ ചൂതുകളിയിൽ പരാജയപ്പെടുകയും വനവാസത്തിന് പോകേണ്ടിവരികയും ചെയ്തപ്പോൾ, ശിവനെ പ്രീതിപ്പെടുത്താൻ അർജുനൻ തപസ്സു ചെയ്തു. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച വില്ലാളിയാണെന്ന അഹങ്കാരം അകറ്റാനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭക്തി പരീക്ഷിക്കാനുമായി ശിവൻ കിരാതൻ അഥവാ വനവാസിയുടെ രൂപമെടുത്തു, പാർവതി അദ്ദേഹത്തെ അനുഗമിച്ചു. കാട്ടുപന്നിയെ ആരാണ് വെടിവച്ചത് എന്നതിനെച്ചൊല്ലി ശിവൻ അർജുനനുമായി തർക്കം തുടങ്ങി. കോപാകുലനായ അസുരൻ ശിവനെ അമ്പെയ്ത്ത് മത്സരത്തിന് വെല്ലുവിളിച്ചു, അത് പിന്നീട് മുഷ്ടിയുദ്ധമായി മാറി. പല ശ്രമങ്ങൾക്കു ശേഷവും അർജുനന് കിരാത ശിവനെ പരാജയപ്പെടുത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ല. അതിനാൽ അദ്ദേഹം ഒരു ചെറിയ ശിവലിംഗം നിർമ്മിച്ച് ശിവനെ പ്രാർത്ഥിക്കാൻ തുടങ്ങി. എന്നാൽ ശിവലിംഗത്തിന്റെ കാൽക്കൽ അർപ്പിക്കുന്ന എല്ലാ വഴിപാടുകളും കിരാത ശിവന്റെ കാൽക്കൽ ചെന്നുവീണു. ഒടുവിൽ, കിരാതന്റെ വേഷത്തിൽ തന്നെ പരീക്ഷിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നത് ശിവൻ തന്നെയാണെന്ന് അർജുനൻ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ഈ തിരിച്ചറിവ് ഉണ്ടായ ഉടൻ, ശിവനും പാർവതിയും തങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ രൂപത്തിലേക്ക് മാറുകയും അദ്ദേഹത്തിന് പാശുപതാസ്ത്രം (അമ്പ്) സമ്മാനിക്കുകയും ചെയ്തു.
Episode: കിരാതാർജുനീയം
Position within Narrative Sequence: 8 out of 8

Condition & Documentation

Condition: Poor
Deterioration Type: Plaster loss
Restoration Status: Unrestored
Documentation Type: DSLR full panel
Permission Basis: Combined permission
Date of Documentation: 12/08/2024
Artist: അജ്ഞാതൻ
Identifier: CMT_P023
Rights / Notes: മുൻകൂർ അനുമതിയില്ലാതെ ഈ ചിത്രങ്ങൾ പുനർനിർമ്മിക്കുകയോ പുനർവിതരണം ചെയ്യുകയോ വാണിജ്യ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യരുത്.