അഷ്ടഭുജ വേണുഗോപാല

അഷ്ടഭുജ വേണുഗോപാലൻ അഥവാ എട്ട് കൈകളുള്ള കൃഷ്ണൻ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ അപൂർവ്വ ചിത്രീകരണങ്ങളിലൊന്നാണ്. ഈ ഫലകത്തിൽ, കൃഷ്ണന്റെ രൂപം പൂർണ്ണമായും മങ്ങിപ്പോയിരിക്കുന്നു. അദ്ദേഹം ഒരു മുത്തുക്കുട (അലങ്കാര കുട അഥവാ മേലാപ്പ്) കീഴെ ഇരിക്കുകയും ഇരുവശത്തുമുള്ള രണ്ട് ഗോപികമാർ അദ്ദേഹത്തെ മുത്തുകളോ രത്നങ്ങളോ കൊണ്ട് കുളിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വലതുവശത്തുള്ള ഗോപിക മഞ്ഞനിറമുള്ളവളും വലതുവശത്തുള്ളവൾ പച്ചനിറമുള്ളവളുമാണ്. വലതുവശത്ത് വേറെയും രണ്ട് ഗോപികമാരുണ്ട്. അവരിലൊരാൾ പച്ചനിറത്തിൽ നിവർന്നു നിൽക്കുന്നത് വ്യക്തമായി കാണാം. മറ്റേ രൂപം അവ്യക്തമാണെങ്കിലും അലങ്കൃതമായ കിരീടമുണ്ട്. അവൾ കൃഷ്ണന്റെ കാലിനടുത്ത് മുട്ടുകുത്തിയിരിക്കാം. കൃഷ്ണൻ ഒരു പീഠത്തിലോ സിംഹാസനത്തിലോ കാൽ കൂട്ടിവച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ ഇരിപ്പ് പത്മാസനം എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഗോപികമാർ കൃഷ്ണനെ നോക്കി പുഞ്ചിരിക്കുന്നു.

Iconography

Primary Deity/Figure
കൃഷ്ണൻ
Secondary Figures
ഗോപികമാർ
Iconographic Form
കൃഷ്ണൻ (വിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരം)
Iconographic Attributes
കൃഷ്ണൻ ശരീരം മുഴുവൻ ആഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞിരിക്കുന്നു, ഈ മങ്ങിയ ചിത്രത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അലങ്കൃത കിരീടം കാണാം; പത്മാസന ഭാവത്തിൽ; താഴ്ഭാഗ വസ്ത്രത്തിന് പച്ചയും ചുവപ്പും വരകളുണ്ട്; ഇരുവശത്തും രണ്ട് ഗോപികമാർ; ഒരാൾ കൃഷ്ണന്റെ വലതു കാലിനടിയിൽ ഇരിക്കുന്നു; മുകളിൽ ഇടതുവശത്തുള്ള പച്ചനിറമുള്ള ഗോപിക ഒരു കുടത്തിൽ നിന്ന് മുത്തുകൾ ഒഴിക്കുന്നു; താഴെ വലതുവശത്തുള്ള പച്ചനിറമുള്ള ഗോപിക കയ്യിൽ എന്തോ പിടിച്ചിരിക്കുന്നു; കൃഷ്ണന്റെ ഇടതുവശത്തുള്ള സ്വർണ്ണനിറമുള്ള ഗോപികയും കൃഷ്ണന്റെ മേൽ മുത്തുകളോ മറ്റെന്തെങ്കിലുമോ ഒഴിക്കുന്നതായി കാണപ്പെടുന്നു; നാലാമത്തെ ഗോപികയുടെ കിരീടം മാത്രമേ കാണാൻ കഴിയൂ; കൃഷ്ണനും ഗോപികമാരും ആഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ തലയ്ക്ക് മുകളിൽ ഒരു മുത്തുക്കുട അഥവാ കുട മേലാപ്പുണ്ട്; പശ്ചാത്തലത്തിൽ ചില വള്ളിച്ചെടികളും ഉണ്ട്.
Rasa
Shringara

Spatial & Architectural

Zone within Temple
Sanctum
Position in Pradakshina Sequence
24
Adjacent Panels
Kiratharjuneeyam and Venugopala

Narrative

Textual Source
Non-narrative
Mythological Tale
കൃഷ്ണൻ വിഷ്ണുവിന്റെ ഒൻപതാമത്തെ അവതാരമാണ്. വാസുദേവനും ദേവകിക്കും ജനിച്ച കൃഷ്ണനെ, കംസന്റെ പിടിയിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കാൻ നന്ദഗോപരുടെയും യശോദയുടെയും സംരക്ഷണയിൽ ഏൽപ്പിക്കുകയും അവർ സ്വന്തം മകനെപ്പോലെ വളർത്തുകയും ചെയ്തു. അഷ്ടഭുജ വേണുഗോപാലനായുള്ള ഈ ചിത്രീകരണത്തിൽ, അഷ്ട അഥവാ എട്ട് ഭുജ അഥവാ കൈകളോടെയാണ് അദ്ദേഹത്തെ ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്, അതിൽ രണ്ടെണ്ണം ചുണ്ടിൽ ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച വേണു അഥവാ ഓടക്കുഴലാണ്. ഇത് കൃഷ്ണന്റെ അപൂർവ്വമായ ഒരു ചിത്രീകരണമാണ്. ഈ ഭാവത്തിൽ, അദ്ദേഹം സാധാരണയായി വൃന്ദാവനത്തിലെ ഗോപികമാരാൽ അഥവാ പശുപാലക സ്ത്രീകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കും.
Episode
ആഖ്യാനേതരം

Condition & Documentation

Condition
Poor
Deterioration Type
Plaster loss
Restoration Status
Unrestored
Documentation Type
DSLR full panel
Permission Basis
Combined permission
Date of Documentation
12/08/2024
Artist
അജ്ഞാതൻ
Identifier
CMT_P024
Rights / Notes
മുൻകൂർ അനുമതിയില്ലാതെ ഈ ചിത്രങ്ങൾ പുനർനിർമ്മിക്കുകയോ പുനർവിതരണം ചെയ്യുകയോ വാണിജ്യ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യരുത്.