അഘോരമൂർത്തി

Living Tradition · The Present Day

ദേവത മുഖാമുഖമായി, തുറിച്ച കണ്ണുകളും വളഞ്ഞ കൊമ്പുകളുമുള്ള ഒരു കീർത്തിമുഖം മുഖംമൂടി മുകളിലുള്ള ഒരു വലിയ താമരയിതൾ പ്രഭാവലയത്തിന്റെ മധ്യത്തിൽ നിൽക്കുന്നു. രൂപത്തിന് കടും നീല-പച്ച കലർന്ന നിറവും അനേകം കൈകളും തുറന്ന വെളുത്ത കണ്ണുകളും തുറന്നുകാട്ടിയ കൊമ്പുകളും പുറത്തേക്ക് നീണ്ട നാവുമുള്ള ക്രോധഭാവവുമുണ്ട്. കിരീടത്തിന് മുകളിൽ പത്തി വിടർത്തിയ നാഗങ്ങളുണ്ട്, കൈകളിലും അരയിലും സർപ്പങ്ങൾ ചുറ്റിയിരിക്കുന്നു, നെഞ്ചിലുടനീളം ആഭരണങ്ങളായി ധരിച്ചിരിക്കുന്നു, ഇടുപ്പിൽ ഒരു തലയോട്ടിയുമുണ്ട്. മുകളിലെ വലത് കൈ നീണ്ട ദണ്ഡിലുള്ള ഒരു ത്രിശൂലം പിടിച്ചിരിക്കുന്നു, മറ്റ് കൈകൾ ഒരു അങ്കുശം എന്ന് തോന്നിക്കുന്നതും വ്യക്തമായി തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയാത്ത മറ്റ് വസ്തുക്കളും പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. കാലുകൾ കണങ്കാൽ വരെ ചുറ്റിയ സർപ്പങ്ങളാൽ പൊതിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. പ്രഭാവലയത്തിന് ചുറ്റും നാല് ഉപരൂപങ്ങൾ കോണുകളിൽ കാണപ്പെടുന്നു, മുകളിൽ ഇടതുവശത്ത് അഞ്ജലി മുദ്രയിൽ കൈകൂപ്പിയ ഒരു വിളറിയ നിറമുള്ള രൂപം, മുകളിൽ വലതുവശത്ത് ഒരു ഇരുണ്ട താടിയുള്ള സന്ന്യാസി, വലതുവശത്ത് ഒരു പച്ച നിറമുള്ള രൂപം, താഴെ ഇടത്തും വലത്തും മുനിമാർ, എല്ലാവരും കേന്ദ്ര രൂപത്തിന് സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നതായി കാണിച്ചിരിക്കുന്നു.

Iconography

Primary Deity/Figure
ശിവൻ
Secondary Figures
മുനിമാർ; ദേവന്മാർ
Iconographic Form
അഘോരമൂർത്തി
Iconographic Attributes
കടും നീല-പച്ച കലർന്ന നിറമുള്ള അനേകം കൈകളുള്ള രൂപം, മുഖാമുഖമായി നിൽക്കുന്നു, തുറിച്ച കണ്ണുകളും തുറന്നുകാട്ടിയ കൊമ്പുകളുമുള്ള ക്രോധഭാവം. കിരീടത്തിന് മുകളിൽ പത്തി വിടർത്തിയ നാഗങ്ങൾ, കൈകളിലും അരയിലും കാലുകളിലും ചുറ്റിയ സർപ്പങ്ങൾ, ഒരു സർപ്പം പൂണൂൽ പോലെ നെഞ്ചിലുടനീളം കോണോടുകോൺ ധരിച്ചിരിക്കുന്നു. അരയിൽ ഒരു തലയോട്ടി ദൃശ്യമാണ്. മുകളിലെ വലത് കൈയിൽ നീണ്ട ദണ്ഡിലുള്ള ത്രിശൂലം ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. ചുറ്റുമുള്ള താമരയിതൾ പ്രഭാവലയത്തിന്റെ ഉച്ചിയിൽ വലിയ കീർത്തിമുഖം മുഖംമൂടിയുണ്ട്. പ്രഭാവലയത്തിന് ചുറ്റും കോണുകളിൽ നാല് ഉപരൂപങ്ങളായ മുനിമാരോ ദേവന്മാരോ, കൈകൾ അഞ്ജലി മുദ്രയിൽ കൂപ്പിയിരിക്കുന്നു.
Rasa
Veera

Spatial & Architectural

Temple
ശ്രീകോവിൽ
Zone within Temple
Sanctum
Position in Pradakshina Sequence
19
Adjacent Panels
Ganapathipooja and Dakshayagam (Panel 1)

Narrative

Textual Source
Shiva Purana
Mythological Tale
ഈ പാനൽ ശിവന്റെ അഘോരമൂർത്തി ഭാവം ചിത്രീകരിക്കുന്നു. ദേവന്മാരെ ഉപദ്രവിക്കുകയും നന്ദിക്ക് പരിക്കേൽപ്പിക്കുകയും ചെയ്ത മരുതാസുരൻ എന്ന അസുരനെ വധിക്കാനാണ് അദ്ദേഹം ഈ രൂപത്തിൽ ആവിർഭവിച്ചത്.
Episode
അഘോരമൂർത്തി

Condition & Documentation

Condition
Good
Deterioration Type
Pigment loss
Restoration Status
Unrestored
Documentation Type
DSLR full panel
Permission Basis
Temple authorities
Date of Documentation
22/08/2024
Artist
സെന്തിൽ
Identifier
THL_P019
Rights / Notes
മുൻകൂർ അനുമതിയില്ലാതെ ഈ ചിത്രങ്ങൾ പുനർനിർമ്മിക്കുകയോ പുനർവിതരണം ചെയ്യുകയോ വാണിജ്യ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യരുത്.