ദാമോദരലീല - കേരള മ്യൂറൽ ആർക്കൈവ്

Kadavil Thrikkovil, KTK_P022 — Krishna: full panel view

Detail Photos

Deity: കൃഷ്ണൻ Location: കടവിൽ തൃക്കോവിൽ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമി ക്ഷേത്രം Theme: ഭാഗവത പുരാണം Visual Feature: അലങ്കരണം Visual Feature: കൈമുദ്രകൾ Visual Feature: പശ്ചാത്തല അലങ്കാരം Visual Feature: ഭാവാലങ്കാരം

ശിശുവായ കൃഷ്ണന്റെ ഒരു കഥയാണ് ഈ പാനലിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇതിന് രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുണ്ട്: ഒന്ന് ഒരു ഉരലിൽ (പരമ്പരാഗത ഉരൽ) കെട്ടിയ ശിശുവായ കൃഷ്ണൻ ഇരട്ട മരങ്ങൾക്കിടയിലൂടെ അതിനെ വലിച്ചിഴയ്ക്കുന്നത് കാണിക്കുന്നു. രണ്ടാമത്തെ ഭാഗം മഞ്ഞനിറമുള്ള, കൈകൾ അഞ്ജലി മുദ്രയിൽ മടക്കിയ രണ്ട് ഗന്ധർവ്വരുടെ (സ്വർഗ്ഗീയ ജീവികളുടെ) പ്രത്യക്ഷപ്പെടൽ കാണിക്കുന്നു.

Iconography

Primary Deity/Figure: കൃഷ്ണൻ
Secondary Figures: രണ്ട് ഗന്ധർവ്വർ
Iconographic Form: ദാമോദരലീല
Iconographic Attributes: നീലനിറമുള്ള ശിശുവായ കൃഷ്ണൻ; തോൾവളകൾ, മാലകൾ, വളകൾ, കാൽച്ചിലമ്പുകൾ, അരപ്പട്ട, മോതിരങ്ങൾ, കിരീടം, കമ്മലുകൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ആഭരണങ്ങൾ ധരിച്ചിരിക്കുന്നു; കിരീടത്തിന് മുകളിൽ മയിൽപ്പീലികളാൽ അലങ്കരിച്ച ഒരു മുടിക്കെട്ട് കാണാം; കൈകൾ കയറുകൊണ്ട് ഒരു ഉരലിൽ (ഉരൽ) കെട്ടിയിരിക്കുന്നു; വെള്ളനിറത്തിലുള്ള ഇരട്ട മരങ്ങൾ; മഞ്ഞനിറമുള്ള രണ്ട് ഗന്ധർവ്വർ; അഞ്ജലി മുദ്രയിൽ മടക്കിയ കൈകൾ; പച്ച മേൽവസ്ത്രം; വളകൾ, തോൾവളകൾ, മോതിരങ്ങൾ, കിരീടം, മാലകൾ.
Rasa: ശാന്തം

Spatial & Architectural

Zone within Temple: ശ്രീകോവിൽ
Position in Pradakshina Sequence: 22
Adjacent Panels: Sage and Ashtabuja Venugopala

Narrative

Textual Source: Bhagavata Purana
Mythological Tale: കൃഷ്ണന്റെ അമ്മയായ യശോദ, കൃഷ്ണൻ നിരന്തരം വെണ്ണ മോഷ്ടിക്കുന്നതിൽ മടുത്തിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു പാഠം പഠിപ്പിക്കാൻ, അവർ ശിശുവായ കൃഷ്ണനെ പുരാതന കേരള ഭവനങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്ന വലിയ പരമ്പരാഗത ഉരലിൽ കെട്ടി. കൃഷ്ണൻ ഉരൽ ഇരട്ട മരങ്ങൾക്കിടയിലൂടെ വലിച്ചിഴച്ചു, യഥാർത്ഥത്തിൽ അവ വൃക്ഷരൂപം സ്വീകരിക്കാൻ ശപിക്കപ്പെട്ട രണ്ട് ഗന്ധർവ്വരായിരുന്നു. മരങ്ങൾ വീഴുന്നതോടെ, ഗന്ധർവ്വർ ശാപത്തിൽ നിന്ന് മുക്തരാകുകയും അവരുടെ യഥാർത്ഥ രൂപം വീണ്ടെടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇരു ഗന്ധർവ്വരും കൈകൾ അഞ്ജലി മുദ്രയിൽ മടക്കി കൃഷ്ണനോടുള്ള തങ്ങളുടെ ആദരവും നന്ദിയും പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു.
Episode: ദാമോദരലീല

Condition & Documentation

Condition: കുഴപ്പമില്ല
Deterioration Type: ചായം നഷ്ടപ്പെട്ടത്
Restoration Status: പുനഃസ്ഥാപിക്കാത്തത്
Documentation Type: DSLR ഫുൾ പാനൽ
Permission Basis: ക്ഷേത്ര പൂജാരി
Date of Documentation: 10/05/2025
Artist: അജ്ഞാതൻ
Identifier: KTK_P022
Rights / Notes: ഈ ചിത്രങ്ങൾ മുൻകൂർ അനുമതിയില്ലാതെ പുനർനിർമ്മിക്കുകയോ പുനർവിതരണം ചെയ്യുകയോ വാണിജ്യാവശ്യങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യാൻ പാടില്ല.