മോഹിനി - കേരള മ്യൂറൽ ആർക്കൈവ്

Kadavil Thrikkovil, KTK_P012 — Mohini: full panel view

Detail Photos

Deity: മോഹിനി Location: കടവിൽ തൃക്കോവിൽ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമി ക്ഷേത്രം Theme: പ്രാദേശിക സംസ്കാരം Visual Feature: അലങ്കരണം Visual Feature: കൈമുദ്രകൾ Visual Feature: പശ്ചാത്തല അലങ്കാരം Visual Feature: ഭാവാലങ്കാരം

ഏറെക്കുറെ മങ്ങിയ ഈ ചിത്രം പന്ത് കളിക്കുന്ന മോഹിനിയെ ചിത്രീകരിക്കുന്നു. ശിവനെ വശീകരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയാണ് അവൾ. അവളുടെ വലതു കൈ തലയ്ക്ക് മുകളിൽ ഒരു വെളുത്ത പന്ത് ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചിരിക്കുന്നു, ഇടതു കൈ സാരിയുടെ അറ്റം പിടിച്ച്, അത് വഴുതിപ്പോകാതെ തടയുന്നു. പൂക്കളാൽ അലങ്കരിച്ച നീണ്ട കറുത്ത മുടിയോടെ അവൾ മനോഹരമായി ചിത്രീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഒരു മരത്തിന് കീഴെയാണ് അവൾ നിൽക്കുന്നത്.

Iconography

Primary Deity/Figure: മോഹിനി
Iconographic Form: മോഹിനി (വിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരം)
Iconographic Attributes: മഞ്ഞനിറമുള്ള, നീണ്ട മുടിയുള്ള മോഹിനി വെളുത്ത സാരി ധരിച്ചിരിക്കുന്നു. അവളുടെ വലതു കൈ ഒരു പന്ത് ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചിരിക്കുന്നു, ഇടതു കൈ അവൾ ധരിച്ചിരിക്കുന്ന സാരി പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഒരു മരമുണ്ട്. ചിത്രം വളരെ അവ്യക്തമാണ്.
Rasa: ശാന്തം

Spatial & Architectural

Zone within Temple: ശ്രീകോവിൽ
Position in Pradakshina Sequence: 12
Adjacent Panels: Shivamohini and Mahalakshmi

Narrative

Textual Source: Local tradition
Mythological Tale: മോഹിനി വിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും മന്ദര പർവ്വതം ഉപയോഗിച്ച് സമുദ്രം കടയുമ്പോൾ, അമൃത് ഉൾപ്പെടെ വിലപ്പെട്ട നിരവധി നിധികൾ ഉയർന്നുവന്നു. അമൃത് ആരു കുടിക്കണം എന്നതിനെച്ചൊല്ലി ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും തമ്മിൽ പോരാട്ടം ഉടലെടുത്തപ്പോൾ, വിഷ്ണു സുന്ദരിയായ മോഹിനിയുടെ രൂപമെടുത്ത് ഇരു കൂട്ടർക്കുമിടയിൽ മധ്യസ്ഥയായി പ്രവർത്തിച്ചു. അസുരന്മാർ അവളുടെ സൗന്ദര്യത്തിൽ ആകൃഷ്ടരായി, അതിനെ ശ്രദ്ധതിരിക്കലായി ഉപയോഗിച്ച് മോഹിനി അമൃതെല്ലാം ദേവന്മാർക്ക് വിളമ്പി. കേരള ചുവർചിത്രങ്ങളിൽ, മോഹിനിയും ശിവനും ഒരുമിച്ചുള്ള ചിത്രീകരണം കാണാം, അവരുടെ സംഗമത്തിൽ നിന്ന് മുഖം തിരിച്ചു നിൽക്കുന്ന പാർവതി ദേവിയോടൊപ്പം. അവരുടെ സംഗമത്തിൽ നിന്ന് അയ്യപ്പൻ അഥവാ ശാസ്താവ് ജനിക്കുകയും മഹിഷി എന്ന അസുരിയെ വധിക്കുകയും ചെയ്തു.
Episode: അയ്യപ്പചരിതം
Position within Narrative Sequence: 1 out of 3

Condition & Documentation

Condition: മോശം
Deterioration Type: ചായം നഷ്ടപ്പെട്ടത്
Restoration Status: പുനഃസ്ഥാപിക്കാത്തത്
Documentation Type: DSLR ഫുൾ പാനൽ
Permission Basis: ക്ഷേത്ര പൂജാരി
Date of Documentation: 10/05/2025
Artist: അജ്ഞാതൻ
Identifier: KTK_P012
Rights / Notes: ഈ ചിത്രങ്ങൾ മുൻകൂർ അനുമതിയില്ലാതെ പുനർനിർമ്മിക്കുകയോ പുനർവിതരണം ചെയ്യുകയോ വാണിജ്യാവശ്യങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യാൻ പാടില്ല.