മോഹിനി രേഖാചിത്രം - കേരള മ്യൂറൽ ആർക്കൈവ്

Mattancherry, MCP_P009 — Mohini: full panel view

Deity: വിഷ്ണു Location: മട്ടാഞ്ചേരി കൊട്ടാരം Theme: ആഖ്യാനേതരം Visual Feature: അലങ്കരണം Visual Feature: കൈമുദ്രകൾ Visual Feature: ഭാവാലങ്കാരം

കേരള ചുവർചിത്രങ്ങളിൽ സാധാരണയായി കാണപ്പെടുന്ന മോഹിനിയുടെ ഒരു ചിത്രീകരണമാണിത്. അവളുടെ ഒരു കൈ തലയ്ക്ക് മുകളിൽ നീട്ടിയിരിക്കുന്നു. അതിൽ ഒരു പന്ത് പിടിച്ചിരിക്കാം, പക്ഷേ ആ ഭാഗം നഷ്ടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അവളുടെ മറ്റേ കൈ, അതായത് ഇടതു കൈ, അഴിഞ്ഞുപോകാതെ താഴ്ഭാഗ വസ്ത്രം പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. അവൾക്ക് നീണ്ട സുന്ദരമായ മുടിയുണ്ട്, കമ്മലുകൾ, മാലകൾ, തോൾവള, വളകൾ എന്നിവ ധരിക്കുന്നു. മോഹിനിയെ നോക്കുന്ന നിരവധി മനുഷ്യ തലകളുടെ നിഴൽരൂപങ്ങൾ നേരിയ തോതിൽ കാണാം.

Iconography

Primary Deity/Figure: മോഹിനി
Secondary Figures: പല പുരുഷന്മാർ
Iconographic Form: മോഹിനി
Iconographic Attributes: മോഹിനിയുടെ രൂപം. വലതു കൈ ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നു, ഇടതു കൈ അഴിഞ്ഞുപോകുന്ന താഴ്ഭാഗ വസ്ത്രം പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. നീണ്ട സുന്ദരമായ മുടി, മാറിടം മറയ്ക്കാതെ, മാലകൾ, കമ്മലുകൾ, വളകൾ. അവൾ തനിക്ക് മുന്നിലുള്ള എന്തിനെയോ നോക്കുന്നു. മോഹിനിയെ നോക്കുന്ന നിരവധി തലകളുണ്ട്, പക്ഷേ അവ പൂർണ്ണമല്ല.
Rasa: ശാന്തം

Spatial & Architectural

Temple: കൊട്ടാരത്തിന്റെ ഉൾഭാഗം
Zone within Temple: സ്ത്രീകളുടെ അറ
Position in Pradakshina Sequence: Not Applicable
Adjacent Panels: Tippu Sultan and Girijakalyanam

Narrative

Textual Source: Non-narrative
Mythological Tale: മോഹിനി വിഷ്ണുവിന്റെ ഒരു അവതാരമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും മന്ദര പർവ്വതം ഉപയോഗിച്ച് സമുദ്രം കടയുമ്പോൾ, അമൃതം എന്ന അഭിലഷണീയമായ അമരത്വത്തിന്റെ അമൃതം ഉൾപ്പെടെ നിരവധി നിധികൾ ഉയർന്നുവന്നു. അമൃതം ആരാണ് കുടിക്കേണ്ടതെന്ന കാര്യത്തിൽ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും തമ്മിൽ വഴക്കുണ്ടായപ്പോൾ, വിഷ്ണു സുന്ദരിയായ മോഹിനിയുടെ രൂപം സ്വീകരിച്ച് ഇരു കൂട്ടർക്കും ഇടയിൽ മധ്യസ്ഥയായി പ്രവർത്തിച്ചു. അസുരന്മാർ അവളുടെ സൗന്ദര്യത്തിൽ ആകൃഷ്ടരാവുകയും അതൊരു ശ്രദ്ധതിരിവായി ഉപയോഗിച്ച് മോഹിനി അമൃതം മുഴുവൻ ദേവന്മാർക്ക് വിളമ്പുകയും ചെയ്തു. കേരള ചുവർചിത്രങ്ങളിൽ, മോഹിനിയെയും ശിവനെയും ഒരുമിച്ച് ചിത്രീകരിക്കുന്നത് കാണാം, അവരുടെ സംയോഗം ദേവി പാർവതി നോട്ടം തിരിച്ചു നോക്കുന്നതും. അവരുടെ സംയോഗത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ച അയ്യപ്പൻ അഥവാ ശാസ്താവ് പിന്നീട് അസുരി മഹിഷിയെ വധിച്ചു.
Episode: ആഖ്യാനേതരം

Condition & Documentation

Condition: നല്ലത്
Deterioration Type: മറ്റിനം
Restoration Status: ബാധകമല്ല
Documentation Type: DSLR ഫുൾ പാനൽ
Permission Basis: ASI അനുമതി
Date of Documentation: 01/08/2024
Artist: അജ്ഞാതൻ
Identifier: MCP_P009
Rights / Notes: മുൻകൂർ അനുമതിയില്ലാതെ ഈ ചിത്രങ്ങൾ പുനർനിർമ്മിക്കുകയോ പുനർവിതരണം ചെയ്യുകയോ വാണിജ്യ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യരുത്.